Otizm nedir? Otizm neden olur? Otizm hastaları iyileşebilir mi?

0

Otizmin nedeni nedir? 

Otizm iletişim ve sosyal etkileşim sorunları, kısıtlı ilgi alanları ve tekrarlayan davranışlarla kendini belli eden bir gelişim bozukluğudur ve ömür boyu devam eder. Yaşamın ilk üç yılında fark edilmeye başlar..

Otizm hastalar sosyal olarak içe kapanık ve çekingenlik nedenli değil, etrafındaki insanların farkında bile olmadıkları için çevreyle iletişim kurmazlar.

Otizmin İlk Belirtileri Neler?

Otizm ilk belirtilerini bebeklik ya da çocukluk döneminde kendini gösterir.Otizmli çocuklar başkaları ile göz teması kurmazlar, adı ile seslenildiğinde bakmazlar. Kendisine söylenenleri duymuyor gibi davranırlar, kendilerinin ezberlediği bazı sözleri tekrar tekrar alakasız ortamlarda söylerler, oyuncaklarla fazla oynamazlar.

Parmakları ile bir şeyleri gösteremezler, yaşıtlarının oynadığı oyunlara ilgisiz ve tepkisiz kalırlar, yaşıtlarına göre konuşmada geri kalırlar, sallanma, çırpınma gibi hareketler sergilerler ya da aşırı hareketli olurlar. Gözlerini sabit bir noktaya dikip uzun süre öylece bakarlar, eşyaları döndürme, sıra sıra dizme, rutin değişikliğine aşırı tepki verme gibi davranışlar otizmin başlıca belirtilerindendir. Bu belirtiler gözlemlendiğinde bebek veya çocuğun otizm açısından değerlendirilmesi için mutlaka bir doktora danışılmalıdır.

Otizm nasıl anlaşılır?

Otizm tanısı gözleme dayanarak ve aileden alınan bilgilere göre konulur. Belirtilerin tamamının bir çocukta görülmesi şart değildir. Otistik çocuklar bu davranışları hafiften ağıra değişen ölçülerde ve değişik kombinasyonlarda sergileyebilirler. Belirtilerin bazıları zaman içinde kaybolup, bazıları da yine zaman içinde ortaya çıkabilir. Bu işaretlerden biri ya da birkaçının ortaya çıkması çocuğun çocuk psikiyatristleri ve çocuk nörologları tarafından değerlendirilmesini gerektirir.

Otistik çocuk davranışları

* Ebeveynleri tarafından kucaklanmaya karşı olabilir.

* Çevresindeki gidişata kayıtsız görünebilir.

* Oyuncaklara ilgi göstermeyebilir.

* Diğerlerinin onun işitme engelli olduğunu düşünebileceği kadar tepkisiz olabilir.

* Göz teması kurmamaya ve yalnızlıktan memnun olma eğiliminde olabilir.

* Büyüdükçe, empati eksikliği olabilir ya da acı, ağrı veya kendi duyguları hakkında konuşma gibi diğer insanların duygularını anlama da sorun yaşayabilir.

* Aynı yaştaki çocuklarla arkadaşlık kurmada başarısız olabilir

* Mutluluğunu, ilgilerini ya da başarılarını diğer insanlarla paylaşmada yetersizlik gösterebilir

* Konuşma, dil ve iletişim: İletişim kurma becerisindeki bozukluk otizmin işaretlerinden birisidir.

* Konuşmalarının içeriği birkaç konu ya da sadece birkaç kelimeyle sınırlıdır.

* Ekolali (söylenenlerin istemsiz ve anlamsız tekrarlanması)vardır.

* Konuşmalardaki zorluklar otizmliler için bir diğer problemdir.

* Sözsüz iletişimde sorun yaşar.

* Zamirlerde ise mevcut bir zorluk görülmektedir. “sen” demek istediklerinde “ben” ya da bunun gibi zamirler kullanabilirler.

* Otizmli çocuklar sosyal işaretleri anlamıyor gibi görünebilir; bu yüzden, sosyal uygunlukta problem oluşabilir.

* Diğer insanlarla konuşurken çok yakın durabilir, yabancılara sarılmak veya onları öpmek isteyebilir ya da konuşmanın bir konusuna çok fazla takılıp kalabilirler.

Tekrarlayan davranışlar: Otizmli insanlar, dönen tekerlekler, yanıp sönen ışıklar ve çarpan kapılar gibi tekrarlayan davranışlara ilgi duyabilirler.

Oyunları durmadan dönen toplardan oluşabilir ya da defalarca aynı videoyu izleyebilirler. Tek tip fiziksel davranışlar sergileyebilirler. Bunlar vücudunu sallama, ellerini çırpma ve/veya parmak ucunda yürüme gibi anormal davranışları da içerebilir.

Rutinlere değişmez bağlılık: Örneğin okula farklı bir yoldan gitmek veya farklı bir şekli olan çikolatalı kurabiyeye sahip olmak gibi önemsiz görünen şeyler bile onların kaygılanmasına sebep olabilir.

Belirli ve sınırlı konularla ilgilenme: Yaşça büyük çocuklar ve yetişkinler genellikle tren seferleri, hava durumları, tarihler/takvimler, sayılar, film oranları ve plaka belgelerine ilgi duyarlar.

Nesnelerin parçalarıyla ilgilenme: Otizmli olanlar genellikle bir nesnenin tamamı yerine bir parçasına ilgi duyarlar. Bu durum, araba yerine arabanın tekerleğiyle ilgilenme gibi şeyleri de içerebilir.

Gelişimde gerilik: Bazı çocuklarda, otizmin ilk belirtisi bebeklik çağında belirir ve bu hastalık genellikle 3 yaşlarında teşhis edilir. Diğer çocuklarda, gelişimleri 2 yaşına kadar normaldir ve sonra hızla geriler.

Otizmin nedeni nedir?

Otizmin nedeni günümüze kadar yapılan araştırmalar neticesinde henüz bulunamamıştır. Genetik ve bazı çevresel faktörler (doğum komplikasyonları, viral enfeksiyonlar ve hava kirliliği) otizmin nedeni olarak gösterilmiş ancak bu kesin olarak ispatlanmamıştır. Ancak beyin fonksiyonlarını ve hücre iletişimlerini bozan, nadir de olsa bazı genetik, nörometabolik (beyin kimya bozuklukları) veya epilepsi gibi hastalıklarda otizm bulgularının görüldüğü bilinmektedir. Bazılarına göre otizmin nedeni olarak bebeklikte yapılan aşıların olduğu söylense de bunu gösterecek bir bilimsel kanıt yoktur.Daha önceden bilinenin aksine günümüzde aşı ile otizm arasında bir ilişkinin olmadığı bilinmektedir.

Genetik olarak yatkınlık olan kişilerde henüz anne karnında eklenmeye başlayan çevresel faktörler ile gen-çevre etkileşimi sonucu otizmin oluştuğu bilinmekte. Bu çevresel nedenler arasında bilimsel olarak kanıtlanmış olan ve ön plana çıkanlar; ileri anne ve baba yaşı, anne karnında geçirilen bazı enfeksiyonlar ve annenin bu enfeksiyonlara verdiği hücresel savunma yanıtıdır.Sonuç olarak genetik ve çevresel etmenler ile erken dönemde beyinde oluşan sinir hücresi bağlantılarının gelişimindeki bozukluğun otizme neden olduğu düşünülmektedir.

Otizm tedavisi

Otizmin bilinen bir ilaç tedavisi yoktur. Otizm tedavisinde erken teşhis ve tedavi büyük önem taşır.Tedavinin amacı otizmli bireyin sosyal ve bireysel yeteneklerini geliştirmektir. Bu amaçla davranışsal eğitim ve özel terapiler uygulanır. Uygulanacak tedavinin aileye uygun olması da önemlidir. Konuşma terapisi, motor yetenekleri artırmaya yönelik terapiler, sosyal iletişim becerisini kazandırmaya yönelik terapiler uygulanan tedaviler arasındadır.

Erken yaşta başlanan, aile desteği ile birlikte çocuğun yeteneklerine ve ihtiyaçlarına göre bireysel ve grup olarak özel eğitim programları hazırlanması, uzman kişilerce uygulanması, günümüzde bilinen tek “tedavi” yöntemidir.

Otistik çocuğa yaklaşım nasıl olmalıdır?

Otistik bir çocuğa hem özel hem de normal davranılması gerekir. Onun dünyayı algılama biçimi, diğer çocuklarınkinden farklıdır ve bu nedenle farklı bir yaklaşım bekler. Ancak göz ardı edilmemesi gereken bir unsur da, ona normal davranışların gösterilmesinin de ihmal edilmemesi gerekliliğidir. “Aferin” diyerek, duygusal ve fiziksel ödüller vermeyi ya da “hayır” deyip kızmayı, yüzün asılması gibi tepkileri algılayabilir. O konuşmasa da aile onunla konuşmalı, o oynamasa da onunla oyun oynamalıdır. Belki hemen o an tepki alınmaz, ama belli bir süre sonra tepki alınabilir.

Cevap Bırakın

veya

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.