Anne ve Bebek Sağlığı Konusunda Tüm Bilgiler

Takıntıların Nedenleri Ve Tedavisi

Obsesif Kompülsif Bozukluk Nedir?

Obsesif kompulsif bozukluk (Takıntı hastalığı), her yaştan ve her kesimden insanı etkileyen ve bir kişi bir obsesyon ve kompulsiyon döngüsüne yakalandığında ortaya çıkan bir zihinsel sağlık bozukluğudur . Obsesyonlar, yoğun rahatsız edici duyguları tetikleyen istenmeyen, araya giren düşünceler, görüntüler veya dürtülerdir. Kompulsiyonlar, bireyin obsesyonlarından kurtulmak yada sıkıntısını azaltmak için giriştiği davranışlardır.

Çoğu insan hayatlarının bir noktasında obsesif düşüncelere yada kompülsif davranışlara sahiptir, ancak bu hepimizin “biraz OKB”si olduğu anlamına gelmez. Obsesif kompulsif bozukluk tanısının konabilmesi için bu obsesyon ve kompulsiyonlar döngüsü o kadar aşırı hale gelir ki çok fazla zaman alır ve kişinin değer verdiği önemli aktivitelerin önüne geçer.

Obsesyonlar ve kompulsiyonlar tam olarak nedir?

Obsesyonlar , tekrar tekrar ortaya çıkan ve kişinin kontrolü dışında hissedilen düşünceler, görüntüler veya dürtülerdir. OKB’si olan bireyler bu düşüncelere sahip olmak istemezler ve onları rahatsız edici bulurlar. Çoğu durumda, OKB’si olan kişiler bu düşüncelerin hiçbir anlam ifade etmediğini fark eder. Takıntılara tipik olarak korku, iğrenme, şüphe gibi yoğun ve rahatsız edici duygular veya işlerin “tam doğru” bir şekilde yapılması gerektiği hissi eşlik eder. OKB bağlamında, obsesyonlar zaman alıcıdır ve kişinin değer verdiği önemli aktivitelerin önüne geçer. Bu son kısım, bir kişinin obsesif bir kişilik özelliğinden ziyade OKB – psikolojik bir bozukluk – olup olmadığını belirlediği için akılda tutulması son derece önemlidir.

Ne yazık ki, “takıntılı olmak” günlük dilde yaygın olarak kullanılan terimlerdir. Sözcüğün bu daha gündelik kullanımları, birinin bir konuyla, bir fikirle veya hatta bir kişiyle meşgul olduğu anlamına gelir. Bu gündelik anlamda “takıntılı”, günlük yaşamda problemler içermez ve hatta zevkli bir bileşeni vardır. Radyoda duyduğunuz yeni bir şarkıya “takıntılı” olabilirsiniz, ancak bu saplantıya rağmen yine de arkadaşınızla akşam yemeği için buluşabilir, zamanında yatmaya hazırlanabilir, sabahları işe zamanında gidebilirsiniz vb. . Aslında, OKB’si olan bireyler, OKB semptomlarıyla mücadelelerini azaltıyormuş gibi hissettirdiği için bu “takıntı” kullanımını duymakta zorlanırlar.

Örneğin, “takıntı”nın içeriği daha ciddi olsa bile, örneğin, herkesin zaman zaman hastalanma ya da sevilen birinin güvenliğinden endişe etme ya da yaptıkları bir hatanın bazı kişilerde felaket olup olmadığını düşünme gibi bir düşüncesi olabilir. Bu saplantıların mutlaka OKB belirtileri olduğu anlamına gelmez. Bu düşünceler OKB’de göreceğinizle aynı görünse de, OKB’si olmayan biri bu düşüncelere sahip olabilir, bir an için endişelenebilir ve sonra devam edebilir. Aslında araştırmalar, çoğu insanın zaman zaman istenmeyen “müdahaleci düşünceleri” olduğunu göstermiştir, ancak OKB bağlamında, bu müdahaleci düşünceler sıklıkla gelir ve günlük işleyişin önüne geçen aşırı kaygıyı tetikler.

Obsesif kompulsif bozukluk (Takıntı hastalığı) sizi farklı şekillerde etkileyebilir. Genellikle belirli bir düşünce ve davranış kalıbına neden olur.

Bu modelin 4 ana adımı vardır:

  • Takıntı – İstenmeyen ve rahatsız edici bir düşünce, görüntü veya dürtü tekrar tekrar zihninize girer.
  • Anksiyete – saplantı, yoğun bir endişe veya sıkıntı hissi uyandırır.
  • Zorlama – gerçekleştirmeye zorlandığınızı hissettiğiniz tekrarlayıcı davranışlar veya zihinsel eylemler. Bunlar takıntılı düşünce kalıbına bir yanıt olabilir.
  • Geçici rahatlama – zorlayıcı davranış, kaygıyı kısa bir süreliğine rahatlatır. Ancak takıntı ve kaygı kısa sürede geri dönerek döngünün yeniden başlamasına neden olur.

Harekete geçme zorunluluğu veya dürtüsü olsun ya da olmasın, takıntılı düşüncelere sahip olmak mümkündür. Her ikisini de deneyimleyebilirsiniz.

Takıntılı düşünceler

Çoğumuz, bir noktada, bizi endişelendiren hoş olmayan veya istenmeyen endişe verici düşüncelere sahip olabiliriz. Bu, evin kapısını kilitlemeyi unutmuş olabileceğinizi düşündüğümüz gibi. Aniden istenmeyen şiddet içeren veya rahatsız edici zihinsel görüntülere bile sahip olabilirsiniz. Bu düşüncelerin çoğu göründükleri kadar çabuk kaybolur.

Düşüncelerinizi ele geçiren kalıcı, hoş olmayan bir düşünceniz varsa, bir takıntınız olabilir. Bu düşünce diğer tüm düşüncelerinizi kesintiye uğratabilir. Diğer günlük aktivitelere odaklanmanızı zorlaştırabilir.

Bazı yaygın takıntılar şunları içerir:

  • Kendinize veya başkalarına kasıtlı olarak zarar verme korkusu
  • Bir hastalığa veya enfeksiyona yakalanma konusunda yoğun endişe
  • Güvende hissetmek ve kaygıyı azaltmak için işleri belirli bir sırayla veya birkaç kez yapmak zorunda kalmayı düşünmek
  • Harekete geçmekten korktuğunuz istenmeyen cinsel düşünceleriniz veya görüntüleriniz olabilir. Bu düşünceler aşırı sıkıntıya neden olabilse de, onlara göre hareket edeceğiniz anlamına gelmez.

Zorlayıcı davranışlar

Kompulsiyonlar, sizi endişelendiren düşüncelere yanıt olarak yaptığınız şeyler veya davranış biçimlerinizdir. Eylemler genellikle kısa bir süre için sıkıntıdan kurtulmayı sağlar.

Örneğin, mikrop kapmaktan korkuyorsanız, ellerinizi defalarca yıkayabilirsiniz. Ellerinizi yıkamak, elinizde mikrop olduğu endişesini azaltır. Ancak bu düşünce geri geldiğinde, ellerinizi yıkama dürtüsü yeniden artar.

OKB’si olan kişiler, zorlayıcı davranışın mantıksız olduğunu bilirler (mantıklı değildir). Ama bunu, sıkıntıyı kısa bir süreliğine azalttığı için yaparlar.

Yaygın zorlayıcı davranış türleri şunları içerir:

  • aşırı temizlik ve el yıkama
  • kontrol – örneğin kapıların kilitli olup olmadığını veya anahtarların ve cihazın kapalı olduğunu kontrol etmek gibi
    saymak ve aynı şeyi defalarca yapmak
  • sipariş verme ve düzenleme
  • istifleme
  • güvence istemek
  • kelimeleri kafalarında tekrarlamak
  • takıntılı düşüncelere karşı koymak için düşünceleri ‘nötrleştirici’ düşünmek
  • takıntılı düşünceleri tetikleyebilecek yerlerden ve durumlardan kaçınmak

Takıntı hastalığı nedenleri

Obsesif kompulsif bozukluğun kesin nedeni bilinmiyor, ancak araştırmacılar beynin çeşitli bölümlerindeki aktivitenin sorumlu olduğuna inanıyor. Daha spesifik olarak, beynin bu bölgeleri, bazı sinir hücrelerinin birbirleriyle iletişim kurmak için kullandığı bir kimyasal olan serotonine normal şekilde yanıt vermeyebilir. Genetiğin çok önemli olduğu düşünülmektedir. Siz, ebeveyniniz veya bir kardeşiniz obsesif-kompulsif bozukluğunuz varsa, yakın bir aile üyesinde de olma olasılığı yaklaşık %25’tir .

Teşhis
Bir doktor veya ruh sağlığı uzmanı OKB teşhisi koyacaktır. Belirtilerin yasa dışı uyuşturucular, ilaçlar, başka bir akıl hastalığı veya genel bir tıbbi durumdan kaynaklanmadığından emin olmak için kan testleri ile birlikte genel bir fizik muayene yapılması önerilir. Çocuklarda veya yaşlılarda semptomların aniden ortaya çıkması, bu semptomlara başka bir hastalığın neden olmadığından emin olmak için kapsamlı bir tıbbi değerlendirmeyi hak eder.

OKB teşhisi konması için, bir kişinin şu belirtileri göstermesi gerekir:

  • Obsesyonlar, kompulsiyonlar veya her ikisi
  • Üzücü olan ve işte, ilişkilerde ve hayatın diğer bölümlerinde zorluklara neden olan ve genellikle her gün en az bir saat süren obsesyonlar veya kompulsiyonlar

Takıntı hastalığı belirtileri nelerdir?

Takıntı hastalığı tedavisi
Tipik bir tedavi planı genellikle hem psikoterapiyi hem de ilaçları içerir ve kombine tedavi genellikle optimaldir.

  • İlaç , özellikle seçici serotonin geri alım inhibitörü (SSRI) adı verilen bir tür antidepresan, birçok insanın obsesyonları ve kompulsiyonları azaltmasına yardımcı olur.
  • Psikoterapi , obsesyon ve kompulsiyonların giderilmesinde de yardımcıdır. Özellikle bilişsel davranışçı terapi (CBT) ve maruz bırakma ve tepki terapisi (ERT) birçok insan için etkilidir. Maruziyet tepkisini önleme terapisi, bir kişinin bu kaygıyı azaltmak için bir zorlama göstermeden, takıntılı düşüncelerle ilişkili kaygıyı tolere etmesine yardımcı olur. Zamanla, bu daha az endişeye ve daha fazla kendi kendine ustalaşmaya yol açar.

Cevap Bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

Bu web sitesi deneyiminizi geliştirmek için çerezleri kullanır. Bununla iyi olduğunuzu varsayacağız, ancak isterseniz vazgeçebilirsiniz. Kabul etmek Mesajları Oku