ERGENLİK DÖNEMİNDE NASIL BESLENMELİ ?

ERGENLİK NEDİR?

Ergenlik, büyüme ve gelişmenin en hızlı olduğu, çocukluktan erişkinliğe geçilen dönemdir. Dünya Sağlık Örgütü 10-19 yaş grubunu ergenlik çağı olarak kabul etmektedir. Ergenlik döneminde yetersiz ve dengesiz beslenme veya aşırı beslenme gibi yanlış alışkanlıklar gelişimin bozulmasına yol açabilmektedir.
Sağlıklı ve dengeli beslenmek herkes için önemlidir ancak büyüme çağındaki çocuklar için çok daha önemlidir. Bunun nedeni de bu hızlı büyümenin gerektirdiği besin öğelerinin alınmasının vücut için önemli olmasıdır. Ergenlik çağındaki çocuklar, sürekli büyüme ve gelişme döneminde oldukları için ihtiyaçları kadar besin öğesini tüketmeleri gerekmektedir. Normal seviyede büyüme ve gelişme, çocuğun temel sağlık göstergesidir. Büyümede kalıtsal özellikleri ve çevresel etmenler kontrol edilemese de bilinçli beslenme ile çok daha sağlıklı ve başarılı, ruh ve beden yapısına sahip çocuklara sahip olabiliriz.

Sorumlulukların ve sorunların arttığı, vücut şeklinin değiştiği, bağımsızlığın düzeyde yaşandığı bu dönemdeki davranış değişiklikleri ergenin beslenme düzenine ve alışkanlıklarına da yansır. Adölesan dönemi kızlarda 10, erkeklerde 12 yaşında başlar ve 18-20’li yaşlara kadar devam eder. Ergenlik öncesi dönemde yavaşlayan büyüme hızı bu dönemle birlikte yeniden artmaya başlar. Hem büyümenin hızlanması hem de etkinliğin artması toplam enerji ve besin öğeleri gereksinimini yaşamın hiçbir döneminde görülmeyecek derecede artmasına neden olur.

Ergenlik dönemde boy uzunluğu , vücut ağırlığı , kas kitlesi artar. Deri altı yağ dokusu cinsiyete bağlı olarak kızlarda artarken erkeklerde azalır. Her iki cinste de kemik kitlesi artar. Bu dönemde yetersiz beslenme durumunda boy kısalığı, ergenliğin başlama yaşında gecikme ve olgunlaşma sürecinin hızında yavaşlama meydana gelir. Ergenlik döneminde enerji ve besin ihtiyacını belirleyen faktörler cinsiyet, yaş, gelişme hızı, vücut yapısı, fizik aktivite ve yaşam tarzıdır.
Çağımızda ev dışında geçirilen zamanın fazlalaşması ve düzensizleşen yaşam biçimine bağlı olarak pratik ve fast food yiyeceklerin tercih edilmesi ergenlik döneminde artan gereksinimlerin karşılanamamasına neden olmaktadır. Büyüme ve gelişme için gerekli olan besin öğelerini ve enerjiyi karşılayamayan ergenlerin ulaşmaları gereken boylarına ulaşamadıkları gibi kötü beslenmeye bağlı olarak başka sorunlarla da karşılaşmalarına neden olur. Bu sorunların başında obezite, zayıflık, anemi, guatr, diş ve diş eti bozuklukları ile raşitizm gelir.

Kötü beslenmeye bağlı olarak görülen bir diğer sorun da kansızlıktır. Adet görme ve demir yönünden yetersiz beslenme yine bu dönemdeki kızların anemiye daha yatkın olmalarına sebep olmaktadır. Erişkin kemik kitlesinin % 50 sinden fazlası ergenlik çağında oluşur. Kemik kitlesinin maksimum düzeye ulaşabilmesi günlük kalsiyum ihtiyacının karşılanması ile mümkündür. Kalsiyum alımının yeterliliği, sağlam bir kemik yapısı oluşumunu sağlayarak ileriki dönemde de görülebilecek kemik erimesi riskini azaltır Adölesanların kalsiyum ihtiyacını karşılayabilmeleri için günlük 1200 mg. kalsiyuma ihtiyaçları vardır. Bu miktar günlük 3 su bardağı süt veya yoğurdun yanısıra 2 dilim peynir tüketilmesi ile sağlanabilir.

Neler tüketilmeli?
Ergenlerin ideal beslenmelerinde hızlı büyümelerine karşılık gelen enerji ve besin öğeleri ihtiyacını besin değerleri yüksek yani vücuda yararlı yiyeceklerle karşılamaları gerekmektedir. Gençlerde gittikçe artan obezite fazla kalorili besin alımından kaynaklanmaktadır. Gelişim sırasındaki enerji yakımı için gerekli kaloriler şekerli ve yağlı yiyecekler yerine daha sağlıklı besin grupları ile karşılanmalıdır:
Esmer ekmek, bulgur, makarna, pirinç, yulaf ezmesi gibi işlenmemiş tahıllı gıdalar, bol sebze ve meyve , süt, yoğurt, pastorize peynir, kefir gibi süt ürünleri ,Balık, tavuk, kırmızı et, yumurta, kuru baklagiller gibi proteinler.
Ergenlik dönemindeki çocukların beslenmesinde dikkat edilmesi gerekenler

-Mutlaka kahvaltı yapmalı
-Bol su içilmeli.
-Süt ve süt ürünleri tüketimine önem vermeli.
-Günde 5-6 öğün şeklinde öğün tüketilmeli.
-Günde en az 5 porsiyon sebze ve meyve yemeli.
-Lifli besinlerin tüketimi arttırmalı.
-Düzenli egzersiz yapmalı.
-Abur cubur alışkanlığına engel olunmalı.
-Şeker, şekerli gıdaların tüketimine dikkat edilmeli.

CEVAP VER

Lütfen mesajınızı girin
Lütfen buraya isminizi giriniz