Eğer yaşamınız boyunca
boğmacalı bir çocuk gördüyseniz, bunu asla unutamazsınız.
Çocuk; akciğerlerindeki havayı boşaltıncaya kadar tekrar
tekrar, şiddetle ve hızla öksürür; daha sonra da adeta
ötercesine bir ses çıkararak soluk alır. Bunun ardından tekrar
öksürük başlar. Bu şiddetli öksürük nöbetleri haftalarca devam
edebilir ve her öksürük nöbetinden sonra hasta, oksijensiz
kalmaktan ötürü morarabilir veya kusabilir. Boğmacalı bir
çocuğun yemesi, içmesi, hatta soluk alıp vermesi zor olabilir.
Boğmaca, ileri derecede bulaşıcı ve günümüzde de oldukça sık
karşımıza çıkan bir hastalıktır. Bordatella pertussis adındaki
bir bakteri tarafından meydana getirilir.
Bu bakteri ağızda, burunda ve boğazda yaşayarak temasla,
öksürükle ve hapşırmayla yayılır.Boğmaca hava yoluyla yayılır
ve çok
bulaşıcı bir hastalıktır.
Boğmaca’nın kuluçka dönemi
sıklıkla 5-10 gün arasında değişir. Belirtilerin ortaya
çıkması için maksimum süre 21 gündür.
Boğmaca’nın belirtileri, bakterinin bulaşmasından 7-10 gün
sonra ortaya çıkar. Boğmaca başlangıçta hapşırmayla burun
akmasıyla, ateşle ve hafif öksürükle birlikte soğuk
algınlığına benzer ama aradan 1-2 hafta geçince, şiddetli
öksürük nöbetleri başlar, Bu dönem genellikle 1-6 hafta devam
eder ama, daha uzun da sürebilir.
Öksürüğün hakim olduğu dönem sona erdikten sonra çocuk,
genellikle 2-3 haftada iyileşir. Boğmacalı bir çocuk,
bakteriyle temasından yaklaşık 1 hafta sonra başlamak ve
şiddetli öksürüğün başlangıcından yaklaşık 3 hafta sonra sona
ermek üzere bu hastalığı başka bir çocuğa bulaştırabilir.
Boğmaca hastalığı üç döneme
ayrılır:
Kataral dönem: Bu dönem 1-2 hafta sürer. Burun akıntısı,
hapşırma, düşük dereceli ateş ve hafif öksürük (soğuk
algınlığı belirtilerine benzer belirtiler).
Paroksismal dönem: Genellikle 1-6 hafta sürer ancak 10 haftaya
kadar devam edebilir. Karakteristik bulguları patlar tarzda,
yoğun ve hızlı öksürük nöbetleridir. Nöbetlerin sonunda
hastalar oksijensiz kaldıkları için tipik tiz bir ses
çıkmasına neden olan derin bir nefes alırlar. Bebekler ve
küçük çocuklar çok hasta ve sıkıntılı gözükürler ve nöbetler
sırasında morarabilir veya kusabilirler.
İyileşme dönemi: Aylarca sürebilir. Öksürük genellikle 2-3
haftada kaybolmasına rağmen hastalar bir solunum yolu
enfeksiyonu geçirirlerse nöbetler tekrarlayabilir.
Boğmaca adolesan ve erişkinlerde genellikle daha hafiftir ve
diğer solunum yolu enfeksiyonlarında görülen öksürüğe benzer
dirençli öksürük vardır. Bununla birlikte bu bireyler
hastalığı aşılanmamış veya eksik aşılanmış diğer insanlara
bulaştırabilirler.
Boğmaca en şiddetli olarak, 1 yaşından küçük bebeklerde
görülür; bu bebeklerin yarıdan fazlasının hastaneye
yatırılarak tedavi edilmesi gerekir. Boğmaca, daha büyük
çocuklarda ve erişkinlerde de görülebilir ama çok daha hafif
seyreder; hastalığın boğmaca olduğu fark bile edilmeyebilir.
Bebeklerin çoğu boğmacayı, daha büyük kardeşlerinden ya da
anne-babalarından kapar.
Boğmaca, ciddi komplikasyonlara neden olabilir; boğmacalı her
10 çocuktan birinde zatürree (pnömoni), her 50 çocuktan
yaklaşık 1’inde nöbetler (konvülsiyon) gelişir. Boğmacaya
yakalanan her 250 kişiden birinin beyni, bu hastalıktan
etkilenir (ensefalopati).
Antibiyotikler boğmaca
tedavisine yardımcı olmaktadır. Hastalığın tedavisini
hekiminize danışınız. Kullanılan antibiyotik aynı zamanda aynı
evde yaşayan kişilere ve hasta ile yakın temasta olan kişilere
de, aşılı olup olmadıklarına bakılmaksızın, hastalığın
bulaşması ihtimalini azaltmak amacıyla uygulanmalıdır.
Boğmaca geçiren kişi ile temasta bulunan 7 yaşın altındaki
çocuklar eğer hala difteri, tetanoz, boğmaca aşı serilerini
tamamlamadıysa, hemen tamamlaması önerilir. Eğer difteri,
tetanoz, boğmaca aşıları tamam ise, ancak son doz aşıdan sonra
3 yıl veya daha uzun bir süre geçtiyse, bir tekrar doz
(güçlendirme dozu-rapel doz) difteri, tetanos, boğmaca aşısı
uygulanması önerilir.
Boğmaca hastalarının ayrıca yatak istirahatı, sıvı desteği ve
ateşi varsa ateşinin kontrol altına alınması önerilir
kaynak:www.asidanisma.com
