Anne ve Bebek Sağlığı Konusunda Tüm Bilgiler

Akraba evliliğinin riskleri nelerdir?

0

 

Akraba evliliğinin riskleri nelerdir?

Akraba evliliği nedir?

Akraba evliliği, aynı soydan gelen iki kişinin evlenmesi anlamına gelir. Akrabalığın, anne soyundan veya baba soyundan gelmesi akraba evliliğin beraberinde getirdiği tehlike derecesini değiştirmez.
Beraberinde getirdiği sorunların bilinmesi rağmen ülkemizde hala sıkça akraba evliliklerine rastlanıyor.İki tarafın isteği sonucunda veya aile baskısı ile gerçekleşen akraba evliliklerinde en çok görülen sorunlar bebek ölümleri ve anomalilerdir.Akraba evliliği yapan bir çiftin sağlıklı bir çocuğa sahip olması daha sonra sağlıksız çocuklara sahip olmayacağı anlamına gelmez.

Akraba evliliği genetik hastalıkların yaygınlığını etkileyen önemli faktörlerden biridir. Ülkemizde de sıkça rastlanan bir durum olan akraba evliliklerinin en büyük zararı diğer durumlara göre özürlü çocukların doğma riskini %20 arttırmasıdır.

İnsanlar birçok kalıtımsal hastalığın genlerini taşırlar ve anne ve babanın özellikleri bu genlerle çocuklara geçer. Akraba evliliklerinde anne ve baba aynı soydan geldikleri için aynı genin bozuk kopyasını taşıma yani herhangi bir genetik hastalığın taşıyıcısı olma oranı çok yüksektir. Bu durum doğacak çocuklarında hastalıklı doğma oranını arttırmaktadır.

Akraba evlilikleri iki şekilde derecelendirilir:

Anne veya babalarından biri kardeş olan bir çiftin yaptığı evliliklere 1. derece akraba evliliği yani Kuzen Evlilikleri denir.Büyük anne veya büyük babalarından biri kardeş olan çiftlerin yaptığı evliliklere ise 2. derece akraba evliliği yani Torun Evlilikleri denir.Akraba evliliği genetik hastalıkların sıklığını olumsuz etkilemesi açısından üzerinde önemle durulması gereken bir konudur. Hacettepe Nüfus Etüdleri Enstitüsü’nün 1983 yılında yaptığı çalışma Türkiye’de akraba evliliği sıklığı % 21.10 olduğunu ortaya çıkardı.

Akraba evliliğinin getirdiği riskler nelerdir?

Ölü doğum oranının akraba evliliği yapanlarda normal topluma göre yaklaşık 2 kat arttığı biliniyor. Düşük ve ölü doğumlar birlikte ele alındığında aynı artış yine gözlemlemek mümkün. Aynı şekilde yenidoğan kayıplarında da %50’lik bir artış saptandı. Akraba evliliklerinin getirdiği bir diğer risk ise doğumsal kusurların 10 kat artması. Otozomal resesif ve çok faktörlü kalıtım gösteren hastalıkların görülme sıklığı da akraba evliliklerinde artıyor. Genler anne babadan çocuklara özelliklerin nakledilmesini sağlayan yapılardır. Bundan dolayı anne babanın çocuklara aktarıldığı genler arasında benzerlik ihtimali olması yükseliyor. Her iki eşte de aynı tip bozuk genin veya genlerin olması akraba evliliğinde görülme riski artan hastalıkların oranını artırıyor. Bunun sonucunda rahatsız çocuk sahibi olma ihtimali de akrabalar arasında yükseliyor. Anne ve babanın kan gruplarının uyuşması risk oranını düşürmez.
Akraba evliliği nedir sakıncaları nelerdir.Akraba evliği yapanların sağlıklı çocuğu olabilir mi?

Her ne kadar bu tip evliliği yapan çiftler sağlık bir çocuğa sahip olabilse de rahatsız bir çocuğa sahip olma riski normal evliliklere göre daha yüksektir. Burada en yanıltıcı konu çevrede yapılan akraba evliliklerinden doğan sağlık çocuklardır. Akraba evliliği yapan bir çiftin sağlıklı bir çocuğa sahip olması daha sonra sağlıksız çocuklara sahip olmayacağı anlamına gelmez.

Akraba evliliği yapmış çiftlerde nelere dikkat etmeli?

Akraba evliliği yapan çiftlerde öncelikle 3 kuşaklık bir aile ağacı çiziliyor. Ailedeki her bir birey hakkında bilgi alınıyor. Şayet ailede herhangi bir hastalığın belirtileri saptanırsa bu durumla ilgili bilgilere ulaşılmalı. Hasta kişinin tıbbi kayıtları, fotoğrafları ve ailenin verdiği bilgiler değerlendirilmeli. Gerekli görüldüğü takdirde ilgili branşta uzman kişilere danışılmalı.
Hastalık kalıtım kalıbına göre araştırdığında birey için risk hesabı yapılıyor. Risk artışı olması durumda bu hastalığa yönelik testler planlanıyor. Test sonuçlarına göre ailenin gebeliklerinde risk varsa prenatal tanı planlanmalı. Ailede belirlenen bir risk faktörü olmaması halinde toplumda sık görülen resesif hastalıklar ile ilgili taşıyıcılık testi yapılıyor. Ülkemizde bu test talasemi açısından yapılmakta. Bu evliliği yapan çiftlerde gebeliklerde takip altında olmalı, gebelikte biyokimyasal tarama testi, 2. basamak USG takibi yapılıyor. Bebek doğduğunda ise değerlendirilmesi, işitme kayıpları ve metabolik hastalıklar açısından araştırması yapılmalı.

 

Leave A Reply

veya

Your email address will not be published.