Kadınlarda saç dökülmesi tahmin
edildiğinden daha yaygın bir problemdir.
Eskiden beri "kellik"in erkeklere mahsus bir özellik olarak
kabul edilmesinden olsa gerek, kadınlardaki saç dökülmesi
çoğunlukla görmezden gelinmiş ve toplum tarafından önemsenmeyen
bir mesele olarak ihmal edilmiştir. Kadınlardaki saç dökülmesi
artık tamamen tıbbi ve estetik bir problem olarak kabul
edilmektedir. Günümüzde bir çok kadın saç dökülmesi gerçeğinin
farkına varmış ve kaybedilen saçı yerine getirecek tedavi ve
müdahalelere başvurarak, bu sorunu gidermeye yönelik bir şeyler
yapmaya başlamıştır. Genellikle kadınlar, erkek veya kadın
akrabalarında saç dökülmesi öyküsü bulunsa dahi, kendi
saçlarının döküleceğini tahmin etmezler. Kadınlar ayrıca sosyal
beklentilerinin karşılanabilmesi için saçlarının yerinde olması
gerektiğine inanmaktadırlar. Saçların seyrelmesi, ancak kadınlar
çok yaşlandığı zaman kabul edilebilir bir durumdur. Saç
dökülmesi kadınlar arasında oldukça yaygın olduğundan, eğer şu
söyleyeceklerimizi yaşıyorsanız yalnız sayılmazsınız.
1. Saçınızın döküldüğünü fark ediyor, mutsuz ve şaşırıyorsanız,
2. Saçınızın neden döküldüğünü anlamıyorsanız.
Farkında olmanız gereken en önemli şey, bir saç nakli uzmanının
neler
yapabileceği, yani kadınlardaki saç dökülmelerinin çoğunun
başarıyla tedavi
edilebildiğidir.
ANDROGENETİK ALOPESİ
Kadınlarda en sık görülen saç dökülmesi tipi, kadın tipi alopesi
ya da kadın tipi kellik olarak bilinen androgenetik alopesidir.
Kadın tipi kellik genellikle
otuzlu yaşlarda başlar, kırklı yaşlarda belirgin hal alır ve
hatta menopozdan sonra iyice fark edilir hale gelir. Bu kellik
tipi genellikle başın üzerindeki
ve iki yanındaki saçlarda seyrelme şeklinde kendini gösterir. Bu
problem saç dökülmesine yatkın olan kadınların yaklaşık üçte
birini etkiler, fakat ergenlik
döneminde bile başlayabilmesine rağmen çoğunluk itibarıyla
menopozdan sonra görülmektedir. Ergenliğin erken dönemlerinde
başlayan saç dökülmesi eğer tedavi edilmezse çok ileri safhalara
gidebilir.Normalde günde yaklaşık 100-125 adet saçımız
dökülmektedir. Bunların yerine yenilerinin çıkması şanslı bir
durumdur. Gerçek bir saç dökülmesinden bahsedebilmek için ya bu
dökülen saçların yerine yenilerinin çıkmaması, yada günlük
dökülen saç sayısının 125''i aşması gerekmektedir.
İster erkekte ister kadında olsun, saç dökülmesi kısmen genetik
ve kısmen de hormonal nedenlere bağlıdır. Genetik saç dökülmesi
kişiye hem anne hem de baba tarafından aktarılabilir.Erkelerdeki
gibi kadınlarda da saç dökülmesinin en muhtemel nedeni, androjen
hormonların (erkeklik hormonları) etkilerine karşı kafa
derisindeki saç
foliküllerinde kalıtsal bir duyarlılık bulunması diye
tanımlanabilen androgenetik alopesidir. Fakat bu nedenden ötürü
saçları dökülen kadınlarda genellikle erkeklerde görüldüğü gibi
gerçek bir kellik ortaya çıkmaz; örneğin erkek-tipi androgenetik
alopeside sıkça karşılaşılan "cue-ball" (bilardo-topu) görünümlü
kelliğin kadınlarda ortaya çıkması nadirdir. Kadında
androgenetik alopesi farklı görünümlerde ortaya çıkabilmektedir.
Bu tip saç dökülmelerinde genel olarak üç tarz dökülme söz
konusudur:
Derece 1: Sıklıkla arka tarafa doğru daha belirgin olmak üzere,
tüm kafa derisi üzerindeki saçlarda yaygın seyrelme.
Derece 2: Kafa derisinin ön tarafında daha belirgin olmak üzere
tüm alanlarda yaygın seyrelme vardır, fakat frontal/öndeki saç
hattı çoğunlukla korunur.
Derece 3: Tüm kafa derisinde saçların seyrelmesiyle seyreden
erkek-tipi alopesi. Bu evrede seyrelme kafa derisinin ön
tarafında daha belirgindir ve
bazen frontal hat da tamamen yada kısmen etkilenebilir. Fakat
tam bir erkek-tipi "bilardo-topu" görünümlü kelliğe kadınlarda
rastlamak çok zordur.
Kadın Tipi Kellikte Ludwig Sınıflaması
Saçları incelen veya seyrelen bir kadın iseniz, yapmanız gereken
ilk şey bu durumun saç tedavisinde uzman bir doktor tarafından
doğru şekilde teşhis
edilmesini sağlamaktır. Tanı konulduktan sonra doktorunuz size
gerekli olan bir ilaçlı tedavi yada cerrahi tedavi önerecektir.
Saç dökülmesinin nedenleri
Cerrahi müdahaleler, şiddetli hastalıklar ve duygusal stres saç
dökülmesine neden olabilmektedir. Basitçe izah edersek bu tür
stresli dönemlerde vücut,
elindeki enerjiyi yaşamsal vücut dokularının onarımında
kullanabilmek için saç üretimine ara vermektedir. Bazı
durumlarda, bahsettiğimiz hastalık ile saç
dökülmesinin başlangıcı arasında belirli bir gecikme olmaktadır.
Ayrıca saçların fark edilebilir bir oranda yeniden çıkmasında da
böyle uzun bir gecikme söz
konusu olabilir. Saç dökülme ve yenilenme döngüsü toplam 6 ay
sürebilmektedir ve araya bu tür fiziksel yada duygusal
streslerin girmesi halinde bu süre daha da uzayabilir. Varlığı
fark edilmeyen fakat saç dökülmesine neden olabilen bazı
hastalıklar mevcuttur. Bu hastalıklar arasında anemi yani kan
sayısının düşük olması ve tiroid anormallikleri sayılabilir. Bu
hastalıkların her ikisini de basit ve ucuz kan testleri ile
tespit etmek mümkündür.
Bazı majör hormonal değişiklikler sırasında kadınlarda belirgin
saç dökülmesi ortaya çıkabilir. Fakat çoğu zaman bu sorun çok
ciddi boyutlara ulaşmaz. Hamilelikten sonra hormonlarda ortaya
çıkan değişikliklerin yanı sıra doğum kontrol haplarına ara
verilmesi, menopoz ve adet dönemleri gibi çeşitli nedenler bu
tür saç dökülmelerine yol açabilmektedirler. Ama bu durum
çoğunlukla geçicidir. Bu kadınların büyük kısmı saçlarının 1 yıl
içinde eskisi gibi gür çıkmaya başladığını fark eder.
TELOGEN EFFLUVİUM'UN EN ÇOK KARŞILAŞILAN NEDENLERİ ŞUNLARDIR
Tiroid anormallikleri.
İlaçlar: Yüksek doz A-Vitamini, kan basıncını düzenleyen
ilaçlar, Gut ilaçları
Diyete Bağlı Dökülmeler
Diyete bağlı olarak da saç dökülmesi görülebilir. Hekimlerin
idaresi altında ve onların belirlediği gıdalar tüketilerek
uygulanan özellikli diyet programları,
diyet destek besinleri ve vitamin tüketilmesi giderek popülerlik
kazanmaktadır. Bazen vitaminler diyete bağlı saç dökülmesinin
önlenmesi için uygulanan
programın bir parçası olarak kullanılabilirler. Fakat vitaminler
hızlı ve belirgin kilo kaybından kaynaklanan saç dökülmelerini
engelleyemez. Ayrıca destek besinlerin bir çoğunda saç
dökülmesinin şiddetini artırabilecek bir vitamin olan A
vitamininden yüksek miktarda bulunmaktadır.
FİZİKSEL STRES VE DUYGUSAL STRES
(cerrahi müdahaleler, hastalıklar, anemi, ani kilo kaybı,
zihinsel hastalıklar, aile üyelerinin kaybı)Cerrahi müdahaleler,
şiddetli hastalıklar ve duygusal stres kişide saç
dökülmesine neden olabilir. Basitçe izah edersek bu tür stres
dönemlerde vücut, hayatın devamı için zaruri olmayan saç
gelişimine ara vererek, buradan sağladığı enerjiyi yaşamsal
vücut dokularının onarımında kullanmaktadır. Çoğu zaman bu tür
stres durumları ile saç dökülmesinin başlangıcı arasında 3 aylık
bir gecikme dönemi vardır. Ayrıca saçların fark edilebilir bir
oranda yeniden çıkması için de yine 3 aylık bir gecikme dönemi
söz konusu olabilir. Dolayısıyla böylesi stres faktörlerinin
varlığında saç dökülme ve yenilenme döngüsü 6 ay veya daha uzun
sürmektedir. Varlığı fark edilmeyen fakat saç dökülmesine
katkıda bulunan bazı hastalıklar bilinmektedir. Anemi yani kan
sayısının düşük olması ve tiroid anormallikleri bu tür
hastalıklardandır ve her ikisini de basit ve ucuz kan testleri
ile tespit etmek mümkündür.
HORMONAL NEDENLER
(hamilelik, doğum kontrol hapları, menopoz)Hormonal
değişiklikler kadınlardaki saç dökülmesinin sık görülen
nedenlerindendir. Çoğu kadın hamilelikten veya doğum kontrol
haplarını kullanmayı bıraktıktan sonra saçlarının
dökülebileceğinin farkında değildir. Hormonal değişiklikten
sonra saç dökülmesinin üç ay gecikebileceği, hormonal
durum düzeldikten sonra ise saçların tekrar gelişmesi için yine
üç ay gecikme olabileceği unutulmamalıdır.Telogen effluviumun
yukarıda sayılan nedenleri ortadan kaldırılırsa, saçlarınızın
yine normal gelişimlerini kazandığını görebilirsiniz.
KADINLARDA SAÇ DÖKÜLMESİNİN DİĞER NEDENLERİ
Kadınlarda saç dökülmesi androgenetik alopesi dışında başka bazı
nedenlerden kaynaklanabilir, bunlar erkeklerde daha nadirdir.
Trikotillomani - Saç yolma takıntısı: Saç yolma takıntısı olan
kimseler belirli bölgelerdeki saçları yolma eğiliminde oldukları
için, trikotillomaniye bağlı saç
dökülmeleri tipik olarak yamalar halinde görülür. Bu sebepten
kaynaklanan saç dökülmelerinin etkili şekilde tedavi
edilebilmesi için, öncelikle
trikotillomaniyi doğuran psikolojik ve duygusal nedenler tedavi
edilmelidir.
Alopesi Areata - Yamalar halinde saç kaybına neden olan ve
otoimmün (savunma sistemi hastalığı) bir bozukluğa bağlı olduğu
düşünülen bir saç dökülmesi tipidir. Saçlarda tamamen seyrelmeye
neden olabileceği gibi, geri kalan saçların "ada" görüntüsü
verdiği yaygın bölgesel kelliklere de neden olabilir. Tanı
konulabilmesi için hekim muayenesi gerekir.
Triangular (Üçgensi) Alopesi
Temporal bölgelerdeki (alnın iki yanındaki üçgensi bölge) saç
kayıpları bazen çocukluk döneminde başlar. Saç kaybı tam
olabileceği gibi, geride birkaç adet ince ve cansız saç da
kalabilir. Trianguler alopesinin nedeni bilinmemektedir, fakat
ilaçla yada cerrahi müdahale ile tedavi edilebilir.
Yara sebepli saç dökülmesi
Kafa derisinde oluşan yaralara bağlı dökülmedir. Genellikle kafa
derisinin üst kısımlarını etkiler ve kadınlarda daha sık
rastlanır. Afrika kökenli Amerikan kadınlarında sık görülür ve
saçların sıkıca örülmesine yada tokalanmasına bağlı olduğu
düşünülmektedir. Bu tarz saç dökülmesinin bir şekli de menopoz
sonrasındaki kadınlarda görülmektedir ve saç foliküllerinin
enflamasyonundan ve bunun sonucunda ortaya çıkan yara dokusundan
kaynaklanmaktadır.
Telogen effluvium
Saçların büyük kısmının "dökülme-dinlenme" fazına girmesinden
kaynaklanan ve sık görülen bir saç dökülme türüdür. Esas olarak
saç telleri foliküllere gevşek tutunan ve bu nedenle asılmayla
yada taramayla kolayca çıkıveren ve açık renk saçlara sahip
kimselerde görülen gevşek-anagen sendromundan kaynaklanmaktadır.
Bu hastalık daha çocukken başlayabilir ve hasta
yaşlandıkça ilerler.
