Çocuklarda Kemik Yaşı Nedir Nasıl Ölçülür

0
745

 

Kemik yaşı ne demektir?

Kemik yaşı, kişinin gerçek biyolojik yaşını göstermektedir. Kemikleşme noktalarının kapanma sınırı , kız çocuklarının 18 yaş, erkek çocuklarının ise 19 yaş olarak kabul edilir. Kemik yaşı, takvim yaşı adı verilen ve insanın doğum tarihine göre hesaplanan yaştan farklı olarak değerlendiriliyor.

Boyu kısa olan her çocuk ve ergende ‘el-el bileği’ röntgen filmi çekilir. Bu bize kemik yaşı olarak adlandırılan iskelet olgunlaşma derecesini gösterir. Doğum tarihinden hesaplanan yaş takvim yaşıdır. Ayrıca hormonların ve beslenmenin etkisiyle oluşan kemik yaşı da sol el bileği filmi ile anlaşılır. Mevcut kemik yaşı atlasları kullanılarak hesaplanan kemik yaşı, çocuğun büyüme potansiyelini kendi takvim yaşından daha çok, iskelet olgunlaşması göz önüne alınarak değerlendirilmesini sağlar. Kemik yaşının değerlendirilmesi; büyüdüğünde boyunun ne kadar olacağının tahmin edilmesine de yardımcı olur. Aynı zamanda doğan çocukların fiziksel gelişimi birbirlerinden çok farklı olabilir. Ergenlikle ilgili değişikliklerin oluşmaya başladığı yaş döneminde bu farklılıklar daha da belirgin hale gelir, kemik yaşı tayini burada yardımımıza koşar.

Başta hipofiz bezinden salgılanan büyüme hormonu olmak üzere tiroid hormonları ve cinsiyet hormonları büyümeyi düzenlemektedir. Bu hormonların eksikliklerinde büyüme geriliği en önemli bulgulardandır. Bu özellikleriyle büyüme, çocukların genel sağlık durumlarını yansıtan çok iyi bir göstergedir.

Büyümenin en önemli göstergesi boy uzaması ve ağırlık artışıdır.
• Çocuklarda boy uzaması, kemiklerin uç kısımlarındaki büyüme plakları denilen kıkırdak dokunun gelişmesi ile sağlanmaktadır.
• Ergenlik döneminin sonunda büyüme plaklarının kapanmasıyla büyüme durur ve erişkin boyuna ulaşılmış olur.

Bir bebeğin ilk yıl ortalama 25 cm uzaması beklenirken, ikinci yılda bu değer ortalama 11 cm. oluyor. Boy 2 – 4 yaşları arasında yılda ortalama 7 cm, 4 yaşından ergenliğe kadar ise yılda 5 – 6 cm artıyor. Büyüme hızı ergenlik döneminde hızlanıyor ve kızlarda yılda 7 – 8 , erkeklerde ise 8-9 cm’e ulaşıyor.

Çocuğunuzun boyunu hesaplayın
Çocuğun boyunun belirlenmesinde anne ve babanın boy uzunluğunun etkisi var. Çocuğun büyümesini tamamladığında, beklenen boyu, yani hedef boyu şöyle hesaplanabilir:

Kız çocuk için hedef boy: Anne boy + (Baba boy-13) ± 7cm/2
Erkek çocuk için hedef boy : Baba boy + (Anne boy+13) ± 7cm/2

Kızlar 25 erkekler 30 cm uzuyor
Ergenlik, insan hayatında boy uzunluğu artışının en fazla olduğu ikinci dönemdir.

Yeni doğan bir çocuk, bir yaşına geldiğinde boyu 74 santimdir. Yani 50 santim doğduğunu düşünürsek, 24 santim boy artışı olmuştur. 1-2 yaş arasında ortalama 12 santim boy artışı olur. Ondan sonra da ergenliğe kadar, çocuklar yılda ortalama 5-6 santim uzarlar.

Ergenlikte kızlar 20-25, erkekler ise 25-30 santim uzarlar. Bazı erkek çocuklarında ise ender olarak boy uzaması 30 santimi aşabilir.Ortalama olarak kızlar 14, erkekler 16 yaşında erişkin hayattaki boylarının %96’sına ulaşırlar.

Ergenlik dönemindeki hızlı boy artışının nedeni kızlarda artan östrojen, erkeklerde ise artan testosterondur.Boy değerlendirmesinin, ergenliğin ilk belirtisi olan göğüs gelişmesi ya da kıllanma gözlendiğinde yapılması gerekiyor. Ailelerin çocuklarını iyi gözlemlemeleri ve bu belirtilerin varlığında çocuklarının boyunun yaşıtlarına göre uzun olduğu büyüsüne kapılmadan hemen bir çocuk endokrinoloğuna götürmeleri öneriliyor.

Ergenlik dönemine normalden önce giren veya ergenliği çok hızlı ilerleyerek çabuk tamamlanan çocukların erişkin boyu beklenenden düşük kalır. Ergenliğe erken giren çocukların boyları o anda yaşıtlarına göre uzun olduğu için genellikle bu problem aile tarafından fark edilmez
Ancak bu çocukların kemik yaşı hızlı ilerlediği için büyüme erken sonlanır ve neticede erişkin boyu kısa kalır.

Boy uzama hızı maksimuma ulaştığı döneme “Boy Uzama Atağı” adı verilir. Boy uzama atağı 11-16 yaşları arasında genellikle iki-üç yıl kadar devam eder. Erkekler ve kızlarda boy uzama atağının en üst seviyeye ulaştığı yaşlar arasında fark bulunmaktadır.Erkeklerde boy uzama atağı 13-15,5 yaşları arasında olur ve yılda 10-16 cm lik boy uzunluğu artışı olur. Kızlarda boy uzama atağı 11 yaş civarında başlar ve yılda 9 cm lik boy uzaması olur ve 13,5 civarında sonlanır. Boyca uzama hızı doruğuna kızlar ortalama 12, erkekler ise 14 yaşta erişir. Boy uzama atağı
yaklaşık 24-36 ay kadar devam eder.Büyüme atağı döneminde, erkeklerde toplam 26-28 cm ve kızlarda 23-28 cm boy uzunluğu artışı olur. Pubertenin sonunda erkek ve kızların boyları erişkin dönem boy uzunluklarının %98’ine ulaşır.

Kız çocuklarında ergenlik döneminde salgılanan östrojen, boy uzamasını sağlayan büyüme kıkırdakları üzerini hızla kemikleşip kapanmasına neden olur. Bu yüzden halk arasında reglden sonra kız çocuklarının boyunun uzamayacağına inanılır. Ama reglden sonra da kızların boy uzaması durmaz, sadece çok yavaşlar.

Düzenli regl görenlerde boy artışı, ilk reglden sonra ancak 5-6 santim civarında artar.

 

CEVAP VER

veya
Lütfen mesajınızı girin
Lütfen buraya isminizi giriniz