Hastalık Değil Bir Farkındalık Olan Otizm Hakkında Bilinmesi Gerekenler

Otizm (OSB) Nedir?

Otizm ile ilgili yanıtlanması gereken ilk soru Otizm hastalığı nedir sorusudur. Otizm, bir kişinin iletişim kurma, sosyal olarak etkileşim kurma yeteneğinde bozulmalara neden olan ve tekrarlayan ve sıra dışı davranışlarla sonuçlanan gelişimsel bir beyin bozukluğudur. OSB’li insanlar genellikle sınırlı, tekrarlayan ve basmakalıp ilgi alanları veya davranış kalıpları göstermektedirler. OSB, ırk, kültür veya ekonomik geçmişe bakılmaksızın tüm dünyadaki bireylerde bulunur. Otizm görülme olasılığı binde 2.6 iken erkeklerde kızlara göre daha sık görülür, erkeklere oranla  kadınlarda  3-4 kat daha fazla görülmektedir.

Otizm Belirtileri Nelerdir?

Otizmi olan iki kişi birbirine benzemez, ancak birçok ebeveyn, çocukları genellikle 18 ay ile 3 yaş arasındaki belirli gelişimsel değişimler rahatsızlık belirtileri fark eder. Örneğin, çocuk göz teması, ismine cevap verme veya yaratıcı oyuna katılma konusunda sorun yaşar.

İletişim ve sosyal etkileşim ile ilgili sorunlar şunlardır:

  • Duyguları paylaşma, ilgi alanlarını paylaşma veya ileri geri konuşmayı sürdürme güçlükleri dahil iletişim ile ilgili sorunlar
  • Karşılıklı konuşmada güçlük çekme
  • Göz temasını sürdürme veya beden dilini okuma gibi sözsüz iletişim ile ilgili sorunlar
  • Donuk yüz ifadesi
  • İlişkileri geliştirme ve sürdürmede zorluklar
  • İsmi ile seslenildiğinde karşılık vermeme
  • Kucakta taşınmaktan hoşlanmama
  • 2 yaşında iken iki kelimeli cümleler kurmakta zorlanma
  • Çevrede olup biteni umursamama

Kısıtlı veya tekrarlayan davranış veya faaliyet modelleri şunlardır:

  • Tekrarlayan hareketler, hareketler veya konuşma kalıpları
  • Belirli rutinlere veya davranışlara katı bir şekilde bağlılık
  • Belirli bir sese olumsuz tepki vermek gibi çevrelerinden belirli duyusal bilgilere duyarlılıktaki artış veya azalma

Otizm Sebepleri Nelerdir?

Onlarca yıllık bilimsel kanıt otizm için güçlü bir genetik bileşeni desteklemektedir. Bununla birlikte, şu anda, spesifik genetik nedenler vakaların sadece% 10-20’sinde tanımlanır. Bu vakalar otizm ile ilişkili spesifik genetik sendromları ve genetik koddaki nadir değişiklikleri içerir.

Otizm için şüpheli risk faktörlerinden bazıları şunlardır:

  • Otistik bir çocuğu olan ailelerin, genel nüfusa kıyasla otizmli başka bir çocuğu olma riski daha yüksektir. Etkilenen başka bir çocuğa sahip olma riskinin 5’te 1 olduğu tahmin edilmektedir.
  • Otizmli bir kişinin aile bireyleri de daha yüksek otistik özelliklere sahip olma eğilimindedir.
  • ikiz otizmden etkilendiğinde, diğer ikizin de etkilenme şansının çok yüksek olduğunu göstermektedir (% 77).
  • Babaların ve annelerin (45 yaş üstü) otizmli bir çocuk sahibi olma riski arttığına dair artan kanıtlar vardır.
  • Erken bebeklik dönemi, beyin gelişiminin etkilenebileceği önemli dönemler olarak görünmektedir.

Otizm için hangi doktor ve hangi bölüme, ne zaman gidilmeli?

Otizm belirtilerinden bir yada birkaçını çocuğunda gören ebeveynler çocuklarını hastanenin Çocuk Psikiyatrisi Bölümüne götürmeleri gerekmektedir. Bazı durumlar çocuğun konuşmasını, cümle kurmasını yada 3 aylık bir bebeğin ismine bakmaması otizm problemi olduğu anlamına gelmez. Bunlar biraz gecikmeli olabilmektedir. Çocuğun konuşmaması dil gelişimindeki bir bozukluktan dolayı ise ebeveynler bunu fark edemezler. Bu sebepten otizm tanısını alanında uzman doktorun koyması gerekmektedir.

Otizm Teşhisi

Otizm rahatsızlığına özel bir test bulunmamaktadır. Küçük yaşlarda tanı koymak oldukça zor olsa da 2 yaşından itibaren konulan tanıların doğruluk oranı oldukça yüksektir. Bazı durumlarda belirtilerin hafif görülmesi tanın koyulmasını okul çağına gelinceye kadar geciktirebilmektedir. Fark ettiğiniz belirtileri kayıt altına almanız muayene sırasında tanıyı kolaylaştıracaktır. Çünkü bazen çocuklar muayene sırasında evde yaptıkları veya yapmadıkları hareket ve davranışları muayene sırasında yapmazlar.

Otizm Tedavisi

Otizm genellikle yaşam boyu süren bir durumdur. Hem otizmli çocuklar hem de yetişkinler, semptomları azaltabilen ve beceri ve yetenekleri artırabilecek davranışsal müdahalelerden veya terapilerden yararlanırlar. Otizmli her çocuk ve yetişkin benzersizdir. Bu nedenle, tedavi planı belirli ihtiyaçları karşılamak için kişiselleştirilir. Yani otizm hastalığının tedavisi net olmamakla birlikte genel çerçevede bozuklukların en aza indirilmesi konusunda fayda sağlamaktadır.

Birçok tedavi yaklaşımı aşağıdaki terapileri kapsar:

  • Uygulamalı davranış analizi
  • Fizik Tedavi
  • Konuşma terapisi (Dil becerilerini geliştirmede iyi sonuç veren bir terapi çeşididir.)
  • Duyu bütünleme

Yukarıdaki tedavi çeşitleri arasındaki en temel tedavi uygulamalı davranış analizi terapisidir. Bu terapi çocuğun haftada 20-40 saat uygulamalı eğitim almasını içeren bir terapidir.

Otizm kişinin hayat kalitesini önemli ölçüde düşüren bir rahatsızlıktır. Tedavi edilmeyen otistik hastalar tamamen aile bireylerine bağımlı olmakla beraber hayatını idame ettirecek kadar bağımsız yeteneklerden yoksun kalmaktadırlar.

Otizme Ne İyi Gelir?

Otizm bozukluğuna iyi gelen ilaç yada bir beslenme şekli bulunmamaktadır. Otizmli çocuğun becerilerini artıracak tipte eğitimler, ilgi duyduğu alanda müzik yada sportif faaliyetler yararlı olmaktadır.

Otizme Ne İyi Gelmez?

Otizm teşhisi konulmuş bazı bireylerde beslenme konusunda saplantı yaptığı gıdalar olabilir. Bu gıdalar cips, şekerleme ve benzeri sağlık için zararlı gıdalar ise bu tip atıştırmalıkları uzak tutmak gerekmektedir.

Otizm İlaçları

Otizm rahatsızlığını kullanarak ortadan kaldıracak bir ilaç bulunmamaktadır. Ancak otizm sebebi ile beraberinde yaşanan depresyon, saldırganlık, bipolar bozukluk, hiperaktivite gibi problemlerin iyileşmesinde kullanılabilecek ilaçlar bulunmaktadır.

Bu ek rahatsızlıkların teşhisi uzman doktorlar tarafından konulmalıdır. Eğer çocuğunuzda psikiyatrik rahatsızlık olduğunu düşünüyor iseniz uzman bir doktora danışmalısınız.

Otizm İle Karışabilen Hastalıklar

Aşağıdaki hastalıklar otizm ile benzer belirtiler gösterdiği için otizm ile karıştırılması mümkündür. Bu sebepten bu hastalıkların belirtilerini görüp teşhis koymadan önce uzman bir doktora çocuğunuzu muayene yaptırmanız gerekmektedir. Otizmle karşılaşılabilen hastalıkların bazılarına çocuk nöroloji bölümü bakmaktadır.

  • Mental Retardasyon (Zeka geriliği)
  • Dil Gelişim Bozuklukları
  • Asperger Sendromu
  • Bağlanma Bozukluğu
  • İşitme ve Görme Problemleri
  • Landau Kleffner Sendromu
  • Seçici Konuşmama
  • Erken Başlangıçlı Şizofreni

Cevap Bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.