Ultrason
nedir?
Ultrason görüntülemesi, organları, yumuşak dokuyu, ve kan
akımını incelemek
için yaygın olarak kullanılan ve maliyet
etkinliği olan bir diagnostik görüntüleme yöntemidir. Hastanın
cildine tutulan bir transdüserden vücuda gönderilen yüksek
frekans ses dalgalarıyla çalışmaktadır. Bu transdüser dokudan
ve kandan bir yankı olarak gönderilen ses dalgalarını da
almaktadır. Bu yankılar ultrason makinesi tarafından, hastanın
yanındaki bir monitörde görülebilen real-time görüntülere
çevrilmektedir.
Görüntü kalitesini iyileştirmek için, transdüserin
yerleştirildiği deriye zararsız, kokusuz, ve suda çözünen bir
jel uygulanmaktadır. Bu serinlik ve nem hissi verebilir ama
inceleme sonunda jel tamamiyle silinmektedir.
Ultrason incelemesi için, hastaların genellikle bir hastane
yatağına veya inceleme masasına uzanmaları istenir. Prosedür
boyunca, transdüserden hafif bir basınç ve titreşim hissetmek
normaldir. Bu kesinlikle acısızdır. Oda ışıkları bazen
parlamayı azaltmak ve ekranda görüntüleri daha iyi görebilmek
için karartılmaktadır. Daha iyi görüntüler elde etmek için
vücudun pozisyon değişiklikleri bazen gerekli olabilmektedir.
Diagnostik ultrason, klinik olarak yaygın kullanıldığı yıllar
boyunca güvenli olduğunu kanıtlamıştır ve herhangi bir şekilde
onunla ilişkili hiçbir zararlı etki yoktur.
Renkli
Doppler Ultrasonografi Nedir, Gebelerde Neden Yapılır?
Doppler ultrasonografide bebeğe olan (uterus damarları ve
göbek kordonundan) ve bebekteki kan akımlarının incelenmesi
ile bebekteki kan akım hızlarındaki azalma yani plasental
yetmezlik saptanır. Halk arasında renkli ultrason olarak
bilinen ultrason çeşidi budur ve amaç bebeği renkli olarak
görüntülemek değil kalbin sistol (atım) ve diyastol (dolum)
zamanlarında “kan akım hızlarını” incelemektir. Zaten buradaki
renkler bilgisayar ortamında suni olarak oluşturulmuş
renklerdir ve kan akımının proba yaklaşması veya probtan
uzaklaşmasına göre mavi veya kırmızının çeşitli tonlarında
olur. Renklendirilmiş kan akımlarını tespit etmek daha
kolaydır ve tespit edilen kan akımları dalga şekilleri halinde
grafiksel olarak dökümante edildiklerinde kan akım hızındaki
değişiklikler görüntülenebilir ve birtakım spesifik oranlama
yöntemleri ile subjektif olarak hesaplamalar ile akım
hızındaki azalmalar belirlenebilir.
Doppler veya renkli doppler ultrasonografi özellikle gelişme
geriliği başta olmak üzere yüksek riskli gebeliklerin
takibinde olduça faydalıdır. Doppler daha çok yönlendirici bir
testtir. Diğer fetal iyilik testleri ile birlikte gebelik
yönetiminde yardımcıdır. Ancak, bazı durumlarda örneğin göbek
kordon atardamarında “ters akım” olması bebeğin ciddi risk
altında olduğunu gösterir ve acilen bebeğin doğurtulmasını
gerektirir.
Doppler özelliği taşıyan ultrason cihazları geleneksel
cihazlara göre son derece pahalı olduğundan her merkezde
bulunmazlar ve bu nedenle çoğu zaman doppler incelemeleri
gebeliği takip eden doktor dışında başka bir doktor tarafından
yapılmaktadır.
4 Boyutlu ultrason 3 Boyutlu
ultrason
Esas olarak 3 veya 4 boyutlu
ultrasonografi klasik 2 boyutlu ultrasonografi kullanımını
gereksiz kılacak ölçüde bir yöntem değildir. Ancak, klasik
ultrasonografide saptanması güç olan veya deneyim isteyen bazı
durumlarda avantaj sağlamaktadır. Özellikle bebeğin dış
yapısının incelenmesinde avantajlıdır.
Örneğin, yarık damak ve dudak anomalilerinin saptanmasında,
kol ve bacaklardaki bazı detay anomalilerin görülmesinde,
nöral tüp defektlerinde 3 veya 4 boyutlu ultrasonografi daha
detaylı bilgi verebilmekte ve incelemeyi
kolaylaştırabilmektedir. Buna karşın 2 boyutlu ultrasonografi
bebeğin iç organlarını değerlendirmede hala 3 boyutlu
ultrasonografiden üstündür.
4 boyutlu ultrasonografinin belki hayati gibi görünmese de
aslında en önemli avantajlarından biri, anne ve baba
adaylarının doğmamış bebeklerinin gerçek görünümünü görmeleri
ile normalde doğumdan sonra kurulması beklenen duygusal
bağların daha önceden oluşmasıdır. Gerçektenden de bebeğini
ekranda gören annenin duygusal bir patlamayla heyecandan
ağladığına şahit olarak bunun doğruluğunu sık sık yaşıyoruz.
Bebeklerini önceden gören anne adaylarının gebeliklerinin geri
kalan kısmını daha rahat geçirdikleri de bazılarınca iddia
edilmektedir.
Ultrasonda 4 boyutlu görüntü almak bazı koşulları gerektirir.
Öncelikle incelemek istediğimiz kısmın önünde amniyon
sıvısının yeterli olması gerekir. Bu nedenle, ara sıra bebeğin
pozisyonundan ötürü istenen görüntü o an için alınmayabilir.
Ancak, inceleme süresinin uzatılması veya nadiren olduğu gibi
daha sonra tekrar yapılması ile fetusun pozisyonunun değişme
şansı arttığından istenen görüntüler elde edilebilir.
Görüntüleri ister basılı olarak ister CD’ye kaydedilmiş olarak
alabilirsiniz. Hatta, video formatında CD’ye kaydedip bunları
daha sonra seyretmek ve yakınlarınıza seyrettirmek de
mümkündür.
2D ULTRASON GÖRÜNTÜLERİ İÇİN
TIKLAYIN
