Sezaryen nedenleri nelerdir?
Annenin çeşitli hastalıkları, fetal sıkıntı (distres), bebeğin
bir an önce doğurtulmasını gerektiren riskli gebelikler,
psikolojik nedenler (annenin doğumdan korkması) sezaryen
sebepleri arasında sayılabilir.
Bebeğin normalden iri olması (4500gr den fazla) veya annenin
kalça yapısının dar olması doğumu güçleştiren önemli nedenler
arasındadır. Çok ciddi anormallikler dışında, muayene ile
pelviste darlık saptanması doğumun gerçekleşmeyeceğini
göstermez. Pelviste darlık olan bir anne adayının bebeği de
küçük olabilir ve beklenmedik bir şekilde rahat doğabilir.
Tersi de geçerlidir. Pelvisi oldukça müsait olan bir kadının
bebeği normalden iri olabilir ya da doğum kanalına normalde
girmesi gereken pozisyonların dışında bir pozisyonla girdiği
için doğum gerçekleşemeyebilir. Bu nedenle, bu tür durumlar
için, iri bebek ya da dar pelvisten çok baş-pelvis
uygunsuzluğu terimi tercih edilir. Bu durum da genellikle
gebeliğin son haftalarından ve hatta çoğu zaman doğum eylemi
başlamadan önce saptanamaz.
Baş-pelvis uygunsuzluğu sadece başın büyük veya kalçanın dar
olmasına bağlı değildir. Bebek normal kiloda kalça oldukça
müsait olabilir ama bebek istenen pozisyonda
olmayabilirBebeğin sorunsuz doğum kanalında ilerleyebilmesi
için belli pozisyonlarda pelvise girmesi ve belli manevraları
yapması gerekir. Eğer, normal dışı bir pozisyonda girerse en
küçük çaplarını doğum kanalına uyduramayacağı için doğum
güçleşir veya gerçekleşemez, sezaryene almak gerekir.
Bebeğin rahim kanalına baş önde gelmemesi de sorun yaratır.
Baş dışı gelişler tüm gebeliklerin %5 civarında görülebilir.
Makat geliş bazı koşullar sağlandığı taktirde mümkün olsa da
anne ve bebek için riskleri arttırdığından sezaryen tercih
edilebilir.
İkiz gebeliklerde her 2 bebek de baş ile doğum kanalına
yönelmişse normal doğum denenebilir. Diğer tüm durumlarda
sezaryen yapılması önerilir. İkizden daha fazla çoğul
gebeliklerde ise sezaryen tercih edilir.
Yapılan doğum öncesi fetal iyilik testlerinde fetusun
sıkıntıda olduğunu gösteren bulgular varsa veya normal doğuma
bırakılan bir gebelikte bebeğin kalp atışlarında düşme olursa
bu fetusun sıkıntıda olduğunu gösterir. Bu durumlarda bir an
önce doğumu gerçekleştirmek ve bebeği normal doğum riskine
bırakmamak gerekir. Bu nedenle, bu olgularda sezaryen
önerilir.
Plasentanın rahim ağzını kapatması durumda normal doğum mümkün
değildir. Plasenta previa gebelik sırasında yapılan
ultrasonografide kolaylıkla saptanabilir. Bu durumda, normal
doğum şansı vermeden direkt hastayı sezaryene almaka gerekir,
aksi taktirde doğum sancılarının başlaması ile hastayı ve
bebeği riske atacak kanama söz konusu olabilir.
Plasentanın erken ayrılması da karşılaşılan bir
sorundur.Normalde plasenta bebek doğduktan sonra rahimden
ayrılır. Bir nedenle, bebek doğmadan rahimden erken ayrılması
plasentadan beslenen bebeğin anne karnında ölümüne ve geç
tespit edilirse annede aşırı kanamaya bağlı oluşan pıhtılaşma
bozuklukları sonucu hayati riske neden olur. Çoğunlukla acil
bir durumdur. Fark edildiği zaman bir kısım bebek kaybedilmiş
olabilir. Saptanır saptanmaz acil sezaryene almak gereklidir.
Nadiren annenin su kesesi açıldığında bebeğin başı doğum
kanalına oturmadan göbek kordonu sarkabilir. Bu çok acil ve
tehlikeli bir durumdur. En kısa zamanda sezaryene almak
gerekir.Göbek kordonu bazen bebeğin boynuna, koluna veya
bacağına dolanabilir. Bu gebelik öncesi ultrason ile bazen
saptanabilir ancak çoğunlukla olduğu gibi ultrason ile
görülmeyebilir. Bu durumda rahim kasılmaları oldukça bebeğin
aşağı doğru itilmesi göbek kordonunu sıkıştırır ve kalp
hızında azalma olur. Bu şekilde kalp hızındaki yavaşlamalar
kordon dolanması açısından uyarıcıdır ve sezaryene alınması
uygundur.
Annenin ıkınmasının sakıncalı olduğu hastalıklar (örneğin kalp
hastalıkları, anevrizma), pelvik bölgede doğumu
engelleyebilecek myom ya da yumurtalık kisti gibi kitleler,
annenin geçirilmiş rahim operasyonları ya da daha önceki
doğumunu sezaryenle yapması, annede genital herpes (uçuk)
olması durumunda sezaryen gerekebilir.
Annenin normal doğumdan korkması, sancı çekmek istememesi, az
da olsa bebeği riske atmak istememesi, vajinusmusu olması gibi
nedenlerle isteğe bağlı sezaryen yapılabilir.
sezeryan doğum resimleri için tıklayın