Odaklanmış uyarım işlemleri

Model Hedefler
Hedef kullanımların gösterilmesi: hedeflerin belirgin ve sık olarak kullanıldığı yapılara odaklan
-Çocuk: kırmızı küp
-Yetişkin: alacakmısın?
-Çocuk: tamam
-Yetişkin: kırmızı küpü alacaksın sonrada mavi olanı alacaksın

Genişletme: çocuğun sözcelerindeki hatalar düzeltilir
-Çocuk: o bebek
-Yetişkin: evet onun bebeği. Bebek onun

Yeniden biçimlendirme: Çocuğun anlamını koru fakat cümlenin formunu değiştir.
-Çocuk: Bu kolay
-Yetişkin: gerçekten mi?, bu senin için kolay mı?, bu benim için hiç de kolay değil

Yapım yıkım: unsurları cümle içinde nasıl değiştireceğini göster
-Çocuk: düştü
-Yetişkin: evet, gerçekten kötü düşürdün! Baya kötü düştü, kesinlikle düştü, düştü değil mi? Düştü mü?

Hedeflerin elde edilmesi

Hatalı bildiri: klinisyen çocuğun sözel olarak yanıt vermesi için belirgin hata yapar.
-Yetişkin: Bu parça buraya uydu
-Çocuk: Hayır olmadı
-Yetişkin: evet oldu
-Çocuk: hayır!
-Yetişkin: Evet sanırım haklısın, bu buraya uymadı

Numaradan anlamazlıktan gelme: klinisyen çocuğun iletmek istediğini anlamamış gibi yapar.
-Çocuk: ben onu istiyorum
-Yetişkin: o mu istiyor?
-Çocuk: hayır istiyorum ben
-Yetişkin: ben mi?(kendini gösterir)

Zorlu seçimler: hedefin doğru kullanımına model olunması.
-Yetişkin: bisküvi istiyor musun?
‘evet lütfen’ veya ‘hayır teşekkürler’ diyebilirsin.

Diğer şartlı sorgular: çocuğun kayıp bilgiyi bulmasını cesaretlendirmede kullanılır.
-Çocuk: bunu istiyorum.
-Yetişkin: onunla ne yapacaksın?
-Çocuk: Boya
-Yetişkin: tamam, sen kırmızı boya kalemini istiyorsun bununla boya yapacaksın.

Rutinlerin bozulması: bilinene bir rutindeki bir basamağı unutma veya yanlış yapma, çocuğun buna yorum yapmasını teşvik etme.
Kurabiyeleri dağıtırken , peçete vermeyi unutma.
-Çocuk: peçete.
-Yetişkin: aaa evet. Haklısın , doğru, size peçete vermeliyim.

Oyun sırasında sırayı karıştırma, objeyi vermeme: istek elde etmeyi cesaretlendirmek için kullanılır.
Oyun sırasında çocuklardan birisinin sırasını atlar.
-Çocuk: benim sıram
-Yetişkin: öyle mi?, sıra sende mi?, hımm ever sanırım sıra sende.

Obje fonksiyonlarını ihlal etme: çocuklardan olumsuz yapıda sözcükler elde etmede kullanılır.
Yetişkin büyük bir kase pudingi çay kaşığıyla karıştırır.
-Çocuk: hayır bununla
-Yetişkin: hayır?, benim bu kaşığı kullanmamı istemiyorsun?, istemiyorsun değil mi? Biz karıştırırken bu kaşığı kullanmıyor muyuz?

Sentaks hikayeleri: klinisyen ve aile hedef formlara yönelik çeşitli hikayeler yaratırlar.

Aktivite temelli dilsel yaklaşım

Strateji
Unutkanlık: boyama sırasında fırçayı vermeyi unutun. Çocuk gerekli olan şeyi sizden istemesini bekleyin.
Yenilik: yavaşça rutinlerin içerisine yeni unsurlar ekleyin. Ör: ‘ kırmızı balık’ hikayesini okurken , hikaye hakkında yorum yapanın eline oltayı verin.

Görünürde fakat ulaşılmaz yerde: gerekli ve ilgi çekici oyuncakları çocuğun görebileceği fakat ulaşamayacağı yere koyun. İstekte bulunması için onu teşvik edin.

Beklentiyi ihlal: rutindeki bir basamağı unutun veya değiştirin.(çocuğa çorba verin fakat kaşığı vermeyin)

Parça parça: parçalardan oluşan bir yapının her parçasını çocuktan bir istek geldiğinde verilmesi. Beslenme zamanında bisküvilerden sadece bir tane verilmesi, boyama sırasında kalemlerden bir tanesini vermek.

Destek: çocuğun beslenmesini açamayacağı bir kaba koyun, çocuk yardımsız açamasın ve sizden yardım istesin.

Sabotaj: teybin fişini çekin ve çocuğa teybi açmasını söyleyin; dışarıya çıkarken palto ve atkının saklanması.bu durum çocuğun iletişim kurmasını sağlar

Gecikme: bir aktivitenin ortasında durup oyunun devam etmesini istemesi için fırsat yaratılır. ( paltonun düğmelerini iliklerken birden durmak gibi vs..:)

Hazırlayan:Dil ve Konuşma Terapisti Kemal Colay-Nida Şanlı Colay www.dilkonusma.com sitesinden alınmıştır