reklamlar

 


HASTALIKLAR

reklamlar

Mesane Taşları

Mesane (idrar kesesi) taşları genellikle minerallerden oluşan küçük kitlelerdir. Mesanedeki idrarın çok yoğun ve konsantre olması minerallerin kristalleşerek taşlar oluşturmasına neden olur. Yoğun idrar çoğunlukla mesanenin tamamen boşaltılamamasından kaynaklanmaktadır. Prostat büyümesi, sinir hasarı veya tekrarlayan idrar yolu enfeksiyonları nedeniyle mesanede idrar kalabilir.

Mesane taşları her zaman belirti ve şikâyetlere neden olmaz. Çoğu zaman da başka hastalıklar için yapılan tetkikler sırasında karşılaşılmaktadır. Görülen belirtiler ise karın ağrısından idrarda kan gelmesine kadar değişmektedir.
Küçük olan mesane taşları bazen kendiliğinden düşer, düşmeyenler için ise doktor tarafından tıbbi müdahale yapılması gerekebilmektedir. Tedavi edilmeyen mesane taşları enfeksiyon ve diğer komplikasyonlara neden olabilir.

BELİRTİLER

İdrar kesesindeki taşlar büyük olmasına rağmen hiç şikayet yaşamayan hastalar da olmaktadır. Taşlar mesane duvarında tahrişe veya idrar akışında engellemelere neden olduğunda şikayetler başlamaktadır. Yaşanabilecek rahatsızlıklar şunlardır:

• Alt karın ağrısı
• Erkeklerde peniste ağrı veya rahatsızlık hissi
• İdrar yapma sırasında ağrı oluşumu
• Özellikle geceleri sık sık idrara çıkma
• İdrarın zor gelmesi ya da kesik kesik akması
• İdrarda kan görülmesi
• Anormal şekilde koyu renkli ya da bulanık idrar

NEDENLERİ

Genellikle mesanenin tam boşalamadığı zamanlarda taş oluşumları başlar. İdrar kesesinde kalan idrar içindeki mineraller de kristalleşerek taş oluşmasına yol açar. Çoğu durumda, altta yatan bir durum mesanenin boşalmasına engel olmaktadır. Mesane taşlarının en yaygın nedenleri şunlardır:

• Prostat bezi büyümesi: Prostat bezi büyümesi ya da iyi huylu prostat büyümesi, mesane taşlarının erkeklerde görülen nedenlerinden biridir. Prostat büyümesi, üretraya baskı yaparak idrar akışının kesilmesine neden olur. Haliyle mesanede de idrar birikmesi yaşanır.

• Sinir hasarları (nörojenik mesane). Normalde, sinirler beyinden mesaneye komutlar gönderir ve mesane kasları bu komutlara göre gevşer ya da gerilir. Bu sinirlerin inme, omurilik yaralanması veya diğer sağlık problemi nedeniyle zarar görmesi mesanenin tam boşaltılamaması gibi aksaklıklara neden olur.

Mesane taşlarına neden olabilen diğer koşullar ise şunlardır:

• İltihaplar: Mesanenin iltihaplı olması da taş oluşmasına neden olmaktadır. İdrar yolu enfeksiyonları ve pelvik bölgeye yönelik yapılan radyoterapi işlemleri mesane iltihabına sebebiyet verebilir.
• Tıbbi cihazlar: Bazen, mesaneden idrar tahliye etmek için üretra yoluyla yerleştirilen ince tüp kateterler de mesane taşlarının oluşum sebebidir. Taş haline gelen mineral kristalleri, bu cihazların yüzeyi üzerinde oluşma eğilimi gösterir.
• Böbrek taşları: Böbreklerde oluşan taşlar mesane taşları ile aynı değildir. Farklı şekillerde ve çoğunlukla farklı nedenlerle meydana gelirler. Ancak ara sıra küçük böbrek taşları üreter aracılığıyla mesane içine düşüp burada mesane taşları içinde büyüyebilir.

RİSK FAKTÖRLERİ

Gelişmiş ülkelerde mesane taşları dehidrasyon (su kaybı), enfeksiyonlar ve düşük protein düzeyleri gibi sebeplerden dolayı çocuklarda daha yaygın görülmektedir. Diğer ülkelerde ise yaşlı erkeklerde görülme sıklığı daha fazladır. Sanayileşmiş ülkelerde aşağıdaki faktörler mesane taşı görülme riskini arttırmaktadır:

• Cinsiyet: Mesane taşları öncelikli olarak erkeklerde görülür.

• Yaş: Genç insanlarda da mesane taşı gelişme potansiyeli olmakla birlikte, sanayileşmiş ülkelerde, 30 yaş ve üstünde gelişme eğilimi daha yüksektir.

• Mesane çıkış obstrüksiyonu: Erkeklerde görülen mesane taşlarının en yaygın nedeni, idrarın mesaneden üretraya akışını engelleyen herhangi bir etken olmaktadır. Bunun da en önemli nedeni prostat bezinin büyümesidir. • Nörojenik mesane: İnme, omurilik yaralanmaları, Parkinson hastalığı, şeker hastalığı, bel fıtığı ve diğer bir takım sorunlar mesane fonksiyonlarını kontrol eden sinirlere zarar verebilir.

• Mesane enfeksiyonları: Kronik mesane enfeksiyonları ve iltihapları mesane taşı oluşmasına yol açabilir.

KOMPLİKASYONLAR

Çıkarılamayan mesane taşları, belirti versin ya da vermesin çeşitli komplikasyonlara neden olurlar:

• Kronik mesane disfonksiyonu: Tedavi edilmeyen mesane taşları ağrılı veya sık idrara çıkma gibi uzun vadeli sorunlara yol açmaktadır. Taşlar ayrıca idrar geçişine de engel olabilir.

• İdrar yolu enfeksiyonları: İdrar yollarında sık sık meydana gelen bakteriyel enfeksiyonlar mesane taşlarından dolayı gelişiyor olabilir.

TESTLER VE TEŞHİS

Mesane taşlarının tespit edilmesi ve tanısının konması için kullanılan testler şunlardır:

• Fiziki muayene: Doktorunuz karnın alt kısmında şişkinlik olup olmadığını ve prostat bezinde büyüme olup olmadığını tespit etmek üzere elle muayene yapacaktır. Ayrıca idrar yolu ile ilgili şikâyetlerin olup olmadığı da sorulacaktır.
• İdrar tahlili: Alınan idrar örneği ile idrarda kan, bakteri ve kristalize minerallerin olup olmadığı mikroskobik olarak incelenir. İdrar tahlili ile ayrıca idrar yollarındaki iltihapların varlığı da anlaşılabilir.
• Spiral bilgisayarlı tomografi (BT): Spiral BT’ de geleneksel BT ye göre tarama işlemi daha hızlı ve daha ayrıntılı yapılabilmektedir. Bu test ile çok küçük taşlar bile en hassas şekilde tespit edilebilir.
• Ultrason: Ses dalgaları kullanılarak taşları varlığı araştırılır.
• Röntgen: Böbrek, üreter ve mesanedeki taşların belirlenmesine yardımcı olan ucuz ve kolay bir görüntüleme testidir.

TEDAVİ VE İLAÇLAR

Mesane taşlarının çoğunlukla çıkarılması gerekmektedir. Eğer taş küçükse, geçmesini kolaylaştırmak için bol su içmeniz önerilebilir. Hemen hemen her durumda taşların çıkarılması şarttır.

1. Taşların parçalara ayrılması
Mesane taşları genellikle “cystolitholapaxy” denilen bir işlem ile alınır. Sistoskop ucundaki bir kamera ile üretradan girilerek küçük taşlar görüntülenmeye çalışılır. Daha sonra tespit edilen taşlar lazer, ultrason ya da mekanik cihazlar kullanılarak küçük parçalara ayrılır.
İşlem sırasında bölgesel veya genel anestezi uygulanır. Cystolitholapaxy işlemine bağlı komplikasyonlar yaygın değildir ancak idrar yolu enfeksiyonları, yüksek ateş, mesane yırtılması ve kanama oluşabilir. Yaklaşık bir ay sonra taş kalıp kalmadığını öğrenmek için kontrol yapılır.

2. Taşların ameliyatla çıkarılması
Bazen büyük veya parçalanması çok güç olan mesane taşları için açık ameliyat yapılması gerekir. Bu gibi durumlarda, mesaneden açılan bir kesi ile taşlar doğrudan çıkarılır. Prostat büyümesi gibi altta yatan nedenler de ameliyat sırasında düzeltilebilir.

Diğer Hastalıklar

Hit : 480


 

reklamlar

 




POPÜLER KONULAR