reklamlar

 


HASTALIKLAR

reklamlar

Afazi

Konuşma, yazma veya el kol hareketleri gibi her türlü haberleşmede, ifade ve anlama yeteneğinin kaybolmasına afazi denir. Sözlük anlamı konuşamama demektir. Sinir sistemindeki alıcı ve verici duyu organlarında ve sinir iletimindeki bozukluktan ileri gelmeyip beyin merkezinde kavram veya söz yapımı güçlüklerinden ötürü olur. Hastanın öğrenim ve sosyal durumu ile tutarsız, gramer yanlışları ile dolu uygunsuz konuşmalar karşısında afaziden şüphe edilir. Zekâ bozukluğu göstermeyen bir hastada afazi bazan beyin ambolisi veya yaralanması sonucu ortaya çıkan bilinç bulanıklığıyla (konvüzyon mental) ile karışabilir. Ayrıca histeride ve koma durumunda olan kimseler de konuşamadıkları halde bunlar için afazi deyimi kullanılmaz.

Klinikte en sık görülen afaziler Broca afazisi, Wernicke afazisi ve bunların ikisine ait belirtileri birlikte gösteren total veya global afazidir.

Demans hali denilen bunamada da bazan 1 afazi vardır. Afazi durumundaki kimse
kendisine yöneltilen sözleri anlayamaz. Buna sensoryel afazi veya anlama afazisi(VVemicke afazisi) denir.
Bazı afazi biçimlerinde, hasta işittiğini ve gördüğünü anlar, ancak fikri söz tarzında çevresine iletemez. Buna motor afazi (Bro-ca afazisi) denir. Beyin kabuğunda konuşma merkezinin hastalanması sonucu : ortaya çıktığı kabul edilir. ;
Histerik afaziye tutulan kimseler tam anlamıyla dilsiz olurlar. Ağızlarından tek bir kelime dahi çıkarmak mümkün olmayan bu kimselerin çok iyi yazabildikleri dikkati çeker.

Broca afazisi : Motor afazi veya ekspresiv afazi de denir. Lezyon Broca alanı ve çevresindeki kortikal ve subkortikal yapıları içeren anterior Rolandik yerleşimli bir lezyondur.

Broca afazisine tutuk (non-fluent) afazi adı da verilir. Ağır şekillerinde hasta hiç konuşamaz. Daha hafif şekillerinde birkaç kelime veya grameri eksik olan kısa cümle parçacıkları söyleyebilir. Buna telgraf şeklinde konuşma denir. Bir kısmında dua ve şarkı gibi konuşmanın otomatik yönüyle ilgili beceriler bir ölçüde korunmuş olabilir.

Hasta söyleneni ve yazılanı anlar. Fakat yazı yazması bozulmuştur.

Hasta düşündüğünü söyleyememekten ötürü sıkıntı içindedir. Konuşmaya çalışırken yaptığı yanlışların da farkındadır.

Lezyon motor kortekse yakın olduğundan Broca afazisi çok sık olarak sağ hemiparezi ile birliktedir.

Wernicke afazi : Eskiden sensorel afazi veya reseptiv afazi adı da verilen bu konuşma tipinde lezyon Wernicke alanı civarındadır, yani böyle bir hastada beynin arka bölümünde bir lezyon düşünmelidir.

Bu tip afazinin önde gelen özelliği hastanın söyleneni anlamamasıdır. Bazı kısa emirleri anlayıp yerine getirse bile daha karmaşık, birkaç kademeli emirleri anlamaz. Hasta kendisinden yeni bir şey istendiği zaman yine ilk söylenen şeyi yapar. Bu ilk emre takılma haline perseverasyon denir.

Wernicke afazisi, Broca afazisinin tersine, akıcı (fluent) bir afazidir. Hasta bol ve akıcı bir şekilde konuşur. Fakat başkalarının söylediğini anlamadığı gibi kendi söylediğini de anlamaz. Konuşması anlamsızdır. Bir kelimenin yerine yanlış bir kelime kullanır (verbal parafazi) veya o dilde bulunmayan anlamsız kelimeler icat eder (jargon, neolojizm). Bu konuşma şekli şizofrenlerin konuşmalarını hatırlattığından kişi akıl hastası sanılabilir.

Hasta yazılı metni okuyup anlayamaz. Yazı yazabilir, fakat yazısı konuşması gibi anlamsızdır.Söyleneni tekrarlama ve objeleri adlandırma bozuktur.

Hastalar konuşurken yaptıkları yanlışların farkına varmazlar.

Global afazi: Total afazi adı da verilmektedir. Hastanın anlaması, konuşması, yazması, okuması, söyleneni tekrarlaması ve objeleri adlandırması hep birlikte ve değişik derecelerde bozulmuştur.

Total afazi genellikle a.carotis interna veya a. cerebri media tıkanmaları gibi dominan hemisferde büyük bir alanı içine alan lezyonlarda görülür. Tabloya hemipleji ve hemiparezi de eşlik eder.

İletim afazisi : Kondüksiyon afazisi de denir.Konuşmanın anlama yönü ile ilgili bölgeyi Broca alanı ile birleştiren fasciculus arcuatus adı verilen lif demeti ve anguler girusu içine alan lezyon sonucu ortaya çıkar.

Bu afazi tipinin en önde gelen özelliği söyleneni tekrar etmenin çok bozuk olmasıdır. Buna Wernicke afazisinin bazı unsurları değişik derecelerde eşlik edebilir.Hasta literal parafazik yaklaşımlarla konuştuğu için konuşma tutuktur; ilk bakışta Broca Afazisi ile karıştırılabilir.

Çocukluktan konuşma bozuklukları birkaç nedenden meydana gelebilir. Bunların başında ağız, damak ve dilin yapısal bozuklukları gelir. Konuşmanın ağız ve dil aracılığıyla ifadesinde bozukluklara ise di-zarti veya kekeleme denir.

Diğer Hastalıklar

Hit : 12470


 

reklamlar

 




POPÜLER KONULAR