Şişman
kadınlar, gebelikte 11 kg.dan az ağırlık kazansalar bile
normal ağırlıkta
bebek doğururken, gebelik öncesi anne zayıf
ise bebek düşük doğum ağırlıklı
doğma riskine sahiptir.
Kadının gebelik öncesi beslenme durumu önemli olup, mutlak
surette dikkate alınmalıdır.
Gebelik Öncesi vücut ağırlığı mümkünse saptanmalı ve
standartlara göre değerlendirilmelidir.Yetişkinlerde boya uygun vücut ağırlığını saptamak için
standartlar kullanılmaktadır. Beden
kitle indeksinin kullanılması ise daha pratik bir yöntemdir.
Boy ölçülür, metre olarak yazılıp karesi
alınır. Çıkan rakam 20 ile çarpılırsa boya uygun ağırlığın alt
sınırı, 25 ile çarpılırsa boya uygun
ağırlığın üst sınırı bulunur (ortalama 21) bulunan değere
gebelik ayına göre ekleme yapılır.
Gebelik öncesi zayıf olan kişilerde düşük doğum ağırlıklı
bebek doğum oranı ve preeklamsi
riski yüksektir. Gebenin diyetine ek besinler eklenerek bu
durum düzeltilebilmektedir. Gebelik
öncesi şişman olan kişilerde ise hipertansiyon, şeker
hastalığı, doğum güçlükleri gibi birçok
komplikasyonun riski artmaktadır.
Gebelikte ağırlık kazanmanın izlenmesi önem taşımaktadır. Gebe
kadın ilk üç ayda her ayda
0.5-1 kg, sonraki aylarda ise ayda ortalama 1.5-2.0 kg.
ağırlık kazanmalıdır. Gebelik süresince
annenin toplam ağırlık artışı ( 10-14 kg.) ortalama 12.5 kg
%15, olmalıdır. 7 kg dan az ağırlık
kazanma, anne ve bebeğin sağlığını tehlikeye sokar. Gebelik
öncesi anne şişmansa daha az kilo
almalıdır. Anneye beslenmesinin önemi sürekli anlatılmalıdır.
Ayrıca ağırlık kazanımı az
olduğunda anne sütünün veriminin düşeceği vurgulanmalıdır.
DİKKAT!
Gebelik süresince anne ortalama 12.5 kg %15 (10-14 kg) ağırlık
kazanmalıdır. (Ayda
1-1-5 kg.)
Enerji eklemeleri, kadının gebelik öncesi ağırlığına göre
yapılmalıdır.
Gebelik öncesi ağırlığı normal olan kadına ilk 3 ay normal
enerji gereksinimine 150
kalori, 4-9 ay arası ise 300 kalori eklenmelidir.
Gebelik öncesi kadın şişmansa enerji eklemesi yapılmaz,
ihtiyacı kadar verilir.
Gebelik öncesi çok şişman kadınlara düşük enerjili diyetler
ilk üç ay uygulanabilir.
Dördüncü aydan sonra enerji kısıtlaması yapılmamalıdır.
Kısıtlama gerektiğinde günlük
enerji 1200-1500 kaloriden az olmamalıdır.
Gebelik öncesinde kadın zayıfsa ilk 3 ay 250 kalori, sonraki
aylarda ise 300 kalori
ekleme yapılmalıdır.
Anne yaşı, çocuk sayısı ve doğum aralığı anne ve bebek
sağlığını etkilemektedir.
Anne Yaşı: Anne ölüm hızının, 20-30 yaşlar arasında en düşük
olduğu bulunmuştur. 18 yaş
altında ve 35 yaş üzerinde doğum yapan kadınlarda ölüm oranı
daha yüksektir.
Adölesan Gebeliği: Ergenlik yaşı, gencin beslenme durumuna
bağlı olarak değişmektedir.
Genç, daha kendisi büyüme çağında olduğu dönemde gebelik
ortaya çıkmaktadır. Depolan yeterli
değildir, kendi enerji ve besin öğeleri gereksinmesi
yüksektir. Bebek için de ek gereksinme söz konusudur. Adölesan gebeliği, anne ölümlerine ve prematüre
düşük doğum ağırlıklı bebeklere,
perinatal ölümlere neden olmaktadır.
Kaynak:Sağlık
bakanlığı tarafından hazırlanan " toplumun beslenmede
bilinçlendirilmesi "adlı kitaptan alınmıştır.
