Gebeliğin ilk
üç ayında meydana gelen hormonal değişiklikler, psikolojik
etkenler, dolaşım bozukluğu ve tansiyonun aniden düşmesi gibi
nedenlerle gebe bir kadında baş dönmesi ve baygınlık hissi
gelişebilir. Bacak damarlarında kanın göllenmesi, kan
şekerinin düşmesi, ani pozisyonun değişikliği, yorgunluk,
damar yatağında mevcut sıvı miktarının artması ile dolaşımın
yüklenmesi ve nispi olarak kansızlığın gelişmesi gibi
nedenlerden ileri gelir. Ayrıca, gebeliğin daha geç
dönemlerinde kadının sırtüstü yatmasına bağlı olarak hafif
tansiyon düşüklüğü ve baş dönmesi görülebilir.
Alınması Gereken Önlemler:
Genel olarak hastalardaki ilk belirti: anlamada zorlanma ve
yetersizlik, baş dönmesi ve görme bozukluğu şeklinde kendini
gösterir. Baş dönmelerinde ve bayılma durumlarında yapılacak
ilk müdahale hastayı sırt üstü yatırıp başının altına yastık
koymadan bacaklarının yukarı kaldırılması gerekir. Gebe kadın,
kendinde bu durumu hissettiği anda hemen oturmalı ya da
uzanmalıdır. El ve ayak parmak uçlarının sıkıştırılması,
yüzüne bir bezle soğuk su veya kolonya sürülmesi ile hastanın
kendine gelmesi sağlanabilir. Bunlar yapılırken bir sağlık
mensubu tarafından nabız ve tansiyonun kontrol edilmesi
alınması gereken önlemler bakımından gerekli olduğu
bilinmelidir.
Ani pozisyon değişikliklerinden, uzun süre aynı pozisyonda
oturmaktan ya da ayakta durmaktan kaçınılmalıdır. Çünkü bu
durum kanın göllenmesine ve baygınlık hissine neden olmakta,
vücutta dolaşan kan miktarının azalmasına sebep olmaktadır.
Sırtüstü yatarken önce bir tarafa yan dönüp uzanmalı, daha
sonra oturur pozisyon alınmalıdır. Temiz hava rahatlatıcı
olacağından sıcak ve kalabalık ortamlardan kaçınılmalı, hava
akımına maruz kalmayacak şekilde kapı ve pencere açılmalı
rahat ve ferah bir ortam sağlanmalıdır. Orta dereceli
ekstremite ve solunum egzersizleri faydalı olabilir, yeterli
derecede istirahat edilmesine, demir ve vitamin desteğinin
yapılmasına, sık ve az yemek yemeye özen gösterilmelidir.
