Forseps ,bebeğin başının doğumuna
yardım etmek amacıyla tasarlanmış kaşık şeklinde aletlerdir.
Forsepsin temel fonksiyonları traksiyon ve rotasyondur.Doğum
eyleminin son safhasına yardım etmek ve takılan kafanın
doğurtulmasını sağlamak ,diğer taraftan baş-pelvis uyuşmazlığı
olmamasına rağmen kafanın uygunsuz prezente olduğu durumlarda
uygulanır.
FORSEPSİN TARİHÇESİ
Forseps,İngiliz Cerrah P.Chamberlen tarafından tasarlanmış maşa
veya büyük bir pense benzeyen çelikten yapılmış bir alettir.Eski
çağlardan beri kullanıldığı bilinmekle beraber modern doğum
hekimliğine yaygın girişi 18. yüzyıllardadır.Klasik ve özel
forsepsler olarak iki gruba ayrılırlar.Simpson forsepsi ayrıca
Piper ,Kielland ve Barton forsepsleri modern kullanımda
uygulanmaktadırlar.
FORSEPS UYGULAMADA TEMEL NEDENLER ?
Forseps doğumu için belirtilen her endikasyonda sezaryenin
alternatif bir yaklaşım olduğu her an göz önünde
bulundurulmalıdır. Dolayısıyla söz konusu durumda doğum uzmanı
,her iki operatif girişimin potansiyel risklerini dikkate alarak
hangisinin anne ve bebek için daha güvenilir olduğuna karar
vermelidir.Bu uygulamada anne ve bebeğe ait nedenler dikkate
alınarak uygulama yapılır.
Anne Adayı İle İlgili Nedenler ?
Doğumun ikinci safhasının uzaması ve annenin bebeği dışarıya
itememesi,
Annede solunum güçlüğü ile birlikte seyreden kalp ve akciğer
hastalıkları varsa,
Annenin bitkin ve yorgun düşerek doğuma yardımcı olmadığı
durumlarda forseps uygulanır.
Bebeğe Ait Nedenler ?
Bebeğin kalp seslerinin zayıflaması,dakikada 100’ ün altına
düşmesi,160 dan fazla olması,
Bebeğin başının normal pozisyonda olmayıp,forsepsle başın
çevrilmesi gerektiği durumlardır.
Fötal Distress ve bebekte tehlike görüldüğü durumlarda forseps
uygulanır.
Yukarıdaki her iki gruba ait nedenler dikkate alınarak bu gibi
durumlarda forseps doğumu,ek bir risk yaratmamalıdır.Bu tür
vakaların önemli bir kısmında sezaryen tercih edilmektedir.
Forseps ameliyathane şartlarında uygulanmalıdır.Çünkü forsepsin
başarısız olması durumunda her an sezaryen operasyonu gündeme
gelerek doğum gerçekleştirilecektir.
Hangi Şartlarda Forseps Uygulanır ?
Rahim ağzı (serviks) tam açıklıkta olmalı,
Bebeğe ait zarlar açılmış olmalı,
Baş +2 seviyesinin altına kadar angaje olmalı,
Baş uygun şekilde yerleşimde olmalı,
Baş pelvis uygunsuzluğu olmamalı,
Mesane boş olmalı,
Yukarıda belirtilen şartlar tümüyle gerçekleşmiş olsa da forseps
uygulamada seçici olmalı,özgün bir gerekçe zemininde ve
uygulamanın zamanlaması çok iyi değerlendirilerek işlem
yapılmalıdır.
Hangi Şartlarda Forseps Uygulanmaz ?
Baş-pelvis uygunsuzluğundan şüpheleniliyorsa ,
Baş yüksekteyse,
Baş uygun şekilde prezente olmamışsa,
Cerrahın bu konuda deneyimi yoksa,
Ve diğer uygulanma şartları mevcut değilse forseps uygulanmaz.
Forseps uygulamanın tekniği kendine özel bir sistemle
uygulanır.Bu konuda deneyim ve becerinin ayrıcalığı
tartışılmazdır.
FORSEPSLE DOĞUMUN TEHLİKE VE KOMPLİKASYONLARI
Forsepsle doğumda anne ve bebeğe ait ciddi boyutta,hatta
bazıları öldürücü olabilen her türlü zarar gelebilir.
Bebeğe Ait Tehlikeler Nelerdir ?
Forseps bu konuda eğitimi ve deneyimi olan uzman bir doğum
doktoru elinde ve uygun şartlarda kullanıldığı taktirde bebekler
için herhangi bir tehlike oluşturmamaktadır.
Forseps kullanılan bebekte kafa içi kanama, kısmi felç
görülebilir.
Kafatası kırıkları,oksijensiz kalma (Asfiksi) ‘ya bağlı
komplikasyonlar,sarılık ve ölüme neden olma gibi sonuçlar
görülebilir.
Anneye Ait Tehlikeler Nelerdir ?
Doğru ve uygun şartlarda kullanıldığı taktirde herhangi bir
tehlike oluşturmamaktadır.
Forseps kullanımında annede bazan,vajinal,servikal ve rektal
yırtıklar meydana gelebilir.
Mesane zedelenmeleri,vesicovaginal fistüller, kanama ve
hematomlar görülebilir.
Modern doğum hekimliğinde sadece çıkım esnasında kullanılması
uygundur.
Özellikle forsepsle doğumu uygulayan hekim,olağandışı bir
zorlukla karşılaştığı zaman, yanlış karar verdiğini kabul
edebilmeli ve hemen sezaryene başvurarak doğumu
gerçekleştirmelidir.
ÜLKEMİZDE FORSEPS UYGULAMALARI NE DURUMDADIR ?
Ülkemizde son yıllarda Kadın-Doğum eğitimi programlarında artık
forsepse fazla yer verilmemekte ve rutinde de
uygulanmamaktadır.Bazı üniversite ve Eğitim Hastanelerinde bu
uygulama ve eğitim devam etmektedir.
Ülkemizde ağırlıklı olarak Kadın-Doğum Uzmanlarına vakum
kullanımı eğitimi verilmekte ve uygulanmaktadır.Bir çok
hastanelerde forseps kaşıkları dahi bulunmamaktadır.
Forseps kullanımında,karar hatalarına bağlı zedelenme ve
komplikasyonlar,teknik beceri eksikliğinden daha önce
gelmektedir.Forseps ,mutlaka bu konuda deneyimli doğum uzmanları
tarafından uygulanmalıdır…
Kaynak:takagazete.com
