Doğum ağrılı bir olaydır, ama
sancılarında bir amacı olduğunu unutmayın. Her kasılma sizi
bebeğinizin doğumuna biraz daha yakınlaştırır. Ağrı giderme
yöntemlerini kullanmak konusunda ne kadar kararlı olursanız olun
olaya geniş bir açıdan bakmanızda fayda vardır. Bu yöntemlerin
gerekliliği yaşayacağınız doğurma sürecine ve sizin ağrıya
dayanma gücünüze bağlıdır. Eğer katlanabileceğinizden fazla acı
ile karşı karşıyaysanız ağrı giderme yöntemlerine başvurulmasını
istemekten çekinmeyin.
Epidural Anestezi
Epidural anestezi vücudun alt bölümlerine giden sinirleri geçici
bir süre uyuşturur. Özellikle doğumdaki sırt ve bel ağrılarının
giderilmesinde faydalıdır. Her hastanede uygulanan bir yöntem
değildir. Epidural blok şiddetli doğum ağrılarının
giderilmesinin yanı sıra hem normal yolla hemde sezaryen
doğumlar için giderek daha popüler hale gelmektedir. Bunun temel
nedeni daha güvenli ve kolay uygulanabilir olmasıdır. Epiduralin
zamanlaması etkisi doğumun ikinci evresinde geçecek şekilde
yapılmalıdır, yoksa bebeğin doğumu gecikebilir. Epidurali
uygulamak yaklaşık 20 dakika alır. Dizlerinizi karnınıza çekerek
yan yatmanız istenir. Anestezik madde ince bir tüp ile belinize
enjekte edilir. Bu tüp yerinde bırakılarak gerektiğinde ağrı
kesicinin yeniden verilmesi sağlanır. İlacın etkisi yaklaşık 2
saat sürer. Epidural uygulandığında sürekli kontrol altında
kalacaksınız ve belinizdeki kateter varlığından dolayı
hareketleriniz kısıtlanacaktır.Epidural gereği gibi etki
gösterirse doğumda hiç ağrı duyulmaz. Bazı hamilelerde bayılma
hissi ve baş dönmesi yapabilir. Ayrıca bebeğin kalp atışlarını
etkiliye bileceğinden bebek kalp atışları sürekli monitörden
izlenir.
Pudental Anestezi
Bu yöntem ikinci aşamadaki ağrıları gidermek için kullanılır ve
genellikle normal yolla doğumda tercih edilir. Perine ve vajina
çevresindeki bölgeye sokulan bir iğne yoluyla uygulanır, o
bölgedeki ağrıları azaltır ancak rahimdeki ağrılara pek etki
etmez. En çok forseps kullanıldığında yararlıdır ve etkisi
epizotomi yapılana dek sürebilir.
Gaz ve hava
Oksijen ve azot oksit karışımı kendinizi iyi hissetmenizi
sağlayarak ağrıları durdurur. Doğumun birinci evresinin
sonlarına doğru etkilidir. El maskesi ile uygulanan gazı
solumanız istenir. Etkisi bir iki dakika içerisinde
görüldüğünden sancının başlayacağını hissettiğinizde gazdan bir
kaç derin soluk almanız yeterli olur. Gaz ağrıyı ancak kısmen
giderdiği için bazen yeterli olmayabilir. Gazı solurken başınız
dönebilir,bulantı gelebilir. Bu gazın bebeğe zararlı bir etkisi
yoktur ancak yinede günümüzde kullanımı nadirdir.
Diğer ağrı kesiciler
Güçlü bir ağrı kesici olan meperidin hidroklorid kadın doğumda
en çok kullanılan ağrı kesicidir. En etkili uygulama şekli damar
içine veya kas içine enjekte edilmesidir. İki ile dört saatte
bir tekrarlanabilir. Genellikle kasılmaları etkilemez. Doğumdan
yaklaşık 2-3 saat önce verilir. Annenin ilaca yanıtı ve ağrının
azalma derecesi çok değişkendir. Bazı kadınlar ilacın
kendilerini gevşettiğini ve kasılmalara daha iyi dayandıklarını
ileri sürerler, bazıları ise uyuşukluk duygusundan hiç
hoşlanmazlar ve kasılmalarla başa çıkmakta zorlandıklarını
söylerler. Kadının duyarlılığına göre değişen yan etkiler
arasında bulantı, kusma, solunumun zayıflaması ve kan basıncında
düşme sayılabilir. Meperidin ayrıca doğum sonrası epizyotomi ve
sezaryen acısını dindirmek içinde verilebilir. Eğer doğuma çok
yakın verilmişse bebek uykulu olabilir ve emmekte zorlanabilir
ama bu etkileri kısa sürelidir.
Genel anestezi
Bir zamanlar ağrısız doğum için en gözde yöntemlerden biri olan
genel anestezi, artık yalnızca ameliyatlı doğumlarda (sezaryen)
kullanılır. Hızlı etkisinden dolayı daha çok bölgesel anestezi
yapılmasına zaman bulunamadığı acil sezaryen durumlarında
uygulanmaktadır. Bazı ön ilaçların enjekte edilmesinden sonra
genel anestezik madde hastaya solunum yolu ile verilir. Bunu bir
uzman anestezist yapar. Anne doğumun bütün aşamalarında
bilinçsiz olacaktır. Kendine geldiğinde de bir süre sersem,
çevresini ve zamanı tanımaz ve huzursuz olabilir. Boğazına
koyulmuş bir tüpten dolayı öksürebilir, boğazı sızlayabilir,
bulantı ve kusması olabilir. Geçici bir kan basıncı düşmeside
başka bir olası yan etkidir. Genel anestezinin büyük sorunu
anneyle birlikte bebeğin de sakinleşmiş olmasıdır. Bununla
birlikte tam doğum anında anestezik madde kesilerek bebeğin
uyuşukluğu en aza indirilebilir. Bu yolla bebek henüz kendine
fazla miktarda ilaç ulaşmadan doğabilir. Anne yan yatırılarak
(genelde sola) ve oksijen verilerek, bebeğe giden oksijen
arttırılmaya çalışılır.
Genel aestezinin başka bir yan etkisi de annenin kusması ve
kusmuklarının, öksürük refleksleri baskılanmış
olduğundan,ciğerlerine kaçarak zatüreye yol açma
olasılığıdır.Doğum öncesinde sizden hiçbir şey yiyip içmemenizin
istenmesinin nedeni de budur.
