Zehirli maddelerin yanlışlıkla
yutulması en sık 1-5 yaş grubu çocuklarda oluşur. Bunun nedeni,
çocukların bu devrede çevreye olan ilgisinin artmış olmasıdır.
Hareketli ve meraklıdırlar. Eğer ilaçlar ve kimyasal maddeler
kolayca erişilebilecek yerlere bırakılırsa dikkatsizlik ve
tedbirsizliğin faturası ağır olabilir. Daha büyük çocuklarda
zehirlenmeler intihar girişimlerine bağlı ilaç doz aşımlarıyla
ilişkilidir.
Genel olarak bakıldığında, zehirlenmelerin çoğu yanlışlık sonucu
ve evde meydana gelmektedir (%90). Olguların çoğunda zehirlenme
belirtileri yoktur. Ölümle sonuçlanan zehirlenmeler oldukça
nadirdir (% 0,01).
Küçük çocuklarda sıklıkla zehirlenmeye yol açan maddeler aile
bireylerine ait ilaçlar, temizlik malzemeleri, cila eriyikleri,
bazı bitkiler ve kozmetiklerdir. Ölümcül zehirlenmeler
karbonmonoksit (~duman), ilaçlar (aspirin, depresyon tedavisi
ilaçları, kalp ilaçları, kan yapıcı ilaçlar) ve zararlı
hayvanları yok etmek için kullanılan zehirlerle oluşmaktadır.
Zehirlenme meydana geldiğinde aile üyelerinin yapabileceği
girişimler sınırlıdır. Bu nedenle zehirlenmeye yol açabilecek
olumsuz çevre koşullarının ortadan kaldırılması, iyi bir eğitim
ve korunma çok önemlidir.
Toksik maddeler evlerde çoğunlukla mutfak ve banyoda bulunur.
Evin bu bölümlerinde ilaç ve kimyasal maddeleri yüksekte ve
kilitli dolaplarda bulundurunuz.
Gazyağı ve diğer zehirli sıvıları gazoz vb şişelere koymayınız.
Kimyasal maddeleri mutlaka etiketleyip kaldırınız.
Böcek zehiriyle bulaşmış giysileri çocuklardan uzak tutunuz,
elletmeyiniz. Cilde temas söz konusuysa bol sabunlu suyla
yıkayınız.
Eski ve kullanılmayan ilaçları atınız. Kullanmakta olduğunuz
ilaçları masada ya da çantada bırakmayınız.
Çocuk zehiri alırsa derhal doktorunuzu arayınız ve direktifleri
doğrultusunda hareket ediniz.
Her zehirli madde alımında kusturma uygun değildir. Asitli
maddeler mideye indikten sonra kusulurken yemek borusunu bir kez
daha yakarlar. Bu, istenmeyen bir durumdur. Asitler ve gazyağı
gibi maddeler kusma sırasında akciğerlere kaçabilir, ciddi
kimyasal zatürre tablosuna yol açabilirler. Dikkat edilmesi
gereken bir diğer husus da şudur: Bilinci yerinde olmayan çocuk
kesinlikle kusturulmaz. Kısaca, kusturup kusturmayacağınızı,
gerekliyse nasıl kusturacağınızı doktorunuza sorunuz. Ardından
çocuğunuzu hastaneye götürünüz. Kusturma, zehirlenme tedavisinde
birinci basamak girişimdir. Bundan sonrası hastanede hekim
gözetiminde deneyimli kişilerce gerçekleştirilecektir.
Çocuğunuzun neyle zehirlendiğinden emin değilseniz, evde onun
erişebileceği her türlü ilaç ve kimyasal maddeyi yanınızda
getiriniz. Eğer acilen evden çıkmanız gerekli olduysa arkanızda
bu işi yapacak bir kişi bırakınız.
Çocukları, zehirlenme ve olası sonuçlarından korumak birincil
olarak ebeveynlerin sorumluluğudur. İhmal, dikkatsizlik ve
tedbirsizlik sonucu hayati tehlike söz konusu olursa ilgililerin
yasal girişimlerde bulunması kaçınılmaz olur.
