Çocuğunuzda kulak akıntısı,
işitme güçlüğü, sürekli kulaklarını çekiştirme, kaşıma,
huzursuzluk gibi belirtiler varsa orta kulak iltihabı olabilir.
Orta kulakta sıvı toplanması ve
sık kulak iltihabı, çocuklarda sık rastlanan bir durumdur.
Genellikle östaki borusunun uyumsuz çalışmasına, çocukluk
çağının koşulları dolayısı ile sık geçirilen üst solunum yolu
enfeksiyonlarına ve gelişmekte olan bağışıklık sisteminin
yetersiz kalmasına bağlı olarak gelişebilir. Altı ay ile 6 yaş
arasındaki çocukların çoğu, bir veya birkaç kere orta kulak
iltihabı geçirir. Daha büyük çocuklarda orta kulak iltihabı
geçirme olasılığı daha düşüktür. Eğer orta kulak iltihabı tedavi
edilmezse ve uzun süre devam ederse, çocuklarda kalıcı işitme
kaybı kulak zarında ve orta kulakta düzeltilmesi zor hasar
oluşabilir.
Orta kulak, kulak zarının hemen arkasında bulunan havayla dolu
bir boşluktur. Kulak zarı titreştiğinde, orta kulaktaki küçük
kemikçikler de titreşirler ve sesin iç kulağa, buradan da
sinirler yoluyla işitme merkezine iletilmesi sağlanır. Normal
işitme ve normal orta kulak fonksiyonu için orta kulağın hava
ile dolu olması ve orta kulak basıncının atmosferik basınç ile
eşitlenmiş olması gereklidir. Burnun gerisindeki geniz bölgesi
ile orta kulak arasında bulunan östaki borusu, dış ortam ile
orta kulağın basıncının aynı olmasını sağlar. Esneme veya
yutkunma sırasında bazen kulağınızdan gelen sesler, östaki
borusunun açılıp kapanarak orta kulaktaki basınç ile dış ortam
arasındaki basıncı eşitlemesi sırasında kulak zarının hareket
etmesine bağlıdır.
Bakteri ve virüsler damlacık enfeksiyonu yolu ile olduğu gibi,
östaki borusu yoluyla da orta kulağa ulaşabilirler. Bunun
sonucunda orta kulakta iltihap sıvısı toplanır. Orta kulak
iltihabı tedavi edilmediğinde veya ardarda tekrarlayan
iltihaplanmalar olduğunda orta kulaktaki sıvı birikimi sürekli
hale gelebilir.
Çocuklarda östaki borusu fonksiyonu, erişkinlerde olduğundan
daha yavaş ve daha yetersizdir. Östaki borusunun şekli, eğimi ve
boyu erişkinden çok farklıdır. Östaki borusu ya yetersiz
açılmakta ya da sıklıkla, gerektiğinde kapanmamaktadır. Östaki
borusunun bu uygun olmayan fonksiyonu, çocuklarda geniz etinin
iltihaplanmalarında ve büyümelerinde daha da bozulur. Allerji,
sinüzit, sigara dumanına maruz kalma da sıklıkla östaki tüpü
fonksiyonunun bozulmasına neden olurlar. Bu durumun sürekli
olması halinde orta kulaktaki iltihabi sıvı kalıcı hale gelir,
koyulaşır ve zamk kıvamına erişebilir. Bu sıvı metabolik
aktivite sonucu ortaya çıkan yan ürünler sebebi ile uzun dönemde
kulak zarına, orta ve iç kulağa zarar verebilir. Ayrıca sıvı
varlığında işitmede % 30´a varan kayıp olabilir. Bu sıvıda
protein ve şeker olduğundan orta kulakta mikropların üremesi,
dolayısıyla da sık sık yeni orta kulak iltihaplarının gelişmesi
kolaylaşır.
ORTA KULAK İLTİHABININ BELİRTİLERİ NELERDİR?
Çok küçük çocuklar nerelerinin ağrıdığını, dolayısıyla kulak
ağrısını da tam ifade edemeyebilirler. Orta kulak iltihaplarının
çoğu, çocuğun son 10 gün içinde geçirdiği bir soğuk algınlığını
takiben gelişir.
Çocuğunuzda aşağıdaki belirtiler varsa orta kulak iltihabı
olabilir:
Sürekli kulaklarını çekiştirmesi ve kaşıması, huzursuzluk
İştah azalması ve uyku düzeninde değişiklik
Kulak akıntısı
İşitme güçlüğü
Ateş
Uzun süreli durumlarda ayrıca
. Denge bozuklukları, sık sık düşme, çarpma, sakarlık, yürümede
gecikme
. Konuşmada gecikme, çocuğun konuşmalarının anlaşılamaması
Çocuğunuzda orta kulak iltihabından şüpheleniyorsanız KBB
doktorunuza başvurunuz. Doktorunuz çocuğunuzun kulağına otoskop
adı verilen ışıklı bir aletle bakacak, pnömatik otoskopi ile
orta kulağı ve kulak zarının hareketliliğini değerlendirecek ve
gerekiyorsa timpanometri adı verilen bir test ile orta kulak
basıncı ve fonksiyonunu ölçecektir. Gerekli görülen durumlarda
işitme testi de istenebilir. Çocuğunuzun kulağında tesbit edilen
duruma göre uygun tedaviye başlanır.
ORTA KULAK İLTİHABININ TEDAVİSİ - AMELİYAT NE ZAMAN GEREKİR?
Cerrahi tedavi, orta kulak iltihabında ilk tercih edilen tedavi
yöntemi değildir. Orta kulak iltihaplarının % 70’i
kendiliklerinden, hiçbir müdahale yapılmadan iyileşirler çünki
birçoğu virüslere bağlıdır veya vücudun normal bağışıklık
sistemi bu enfeksiyonları yener. Bakterilerin neden olduğu orta
kulak iltihaplarında antibiyotik tedavisi çoğu zaman
başarılıdır.
Dekonjestanlar ve antihistaminikler grubunda yer alan ve soğuk
algınlıklarında kullanılan ilaçların (burun damlası veya
hap-şurup biçimlerinde), orta kulak sıvısının toplandığı
durumlarda östaki tüpünü açmak ve sıvının buradan boşalmasını
sağlamak konusunda hiç bir faydaları olmadığı dünya
literatüründe defalarca gösterilmiştir. Özellikle ağız yolu ile
alınan dekonjestanların ciddi yan etkileri mevcuttur. Ancak
faydalı olacağı inancı ile sık sık ve hatalı olarak tavsiye
edilirler. Faydası olmayan bir ilacın kullanımı çocuğunuzu
gereksiz yere risk altına sokar ve ciddi ilaç yan etkilerine
maruz bırakır. İlaç tedavisiyle orta kulak iltihabı ve orta
kulak sıvısı düzelebilir. Östaki borusunun bu yaşlar geçinceye
kadar yetersiz olan fonksiyonu nedeniyle yeni bir soğuk
algınlığında orta kulakta tekrar iltihaplanma veya sıvı
toplanması görülebilir.
Eğer çocuğunuzun orta kulak iltihabı uygun tıbbi tedaviye cevap
vermezse, sıvı birikimi sürekli hale gelirse ve işitme kaybı
fazla ise cerrahi tedavi önerilebilir. Tüp takma kararında şu
kriterler kullanılır:
6 aylık bir dönemde 4 veya daha fazla orta kulak iltihabı olması
12 aylık bir dönemde 6 veya daha fazla orta kulak iltihabı
olması
Tek kulakta 6 aydan fazla süreli sıvı bulunması
Her iki kulakta 3 aydan fazla süreli sıvı bulunması
Orta dereceden fazla işitme kaybı
Orta kulak iltihabı sırasında komplikasyon (menenjit, beyin
apsesi, yüz felci gibi)
Antibiyotiklere şiddetli ve yaygın alerjisi olan çocuklarda
Yeni doğanda yüksek ateşle seyreden orta kulak iltihabı
Bağışıklık eksikliği olan bebeklerde orta kulak iltihabı
KULAK TÜPÜ AMELİYATI SIRASINDA NELER OLUR?
Ameliyatta kulak zarına küçük bir tüp yerleştirilir ve orada
bırakılarak orta kulağa tüp yoluyla hava gitmesi sağlanır. Kulak
tüpleri çeşitli biçimlerde olurlar ve yerleştirildikten sonra
genellikle tekrar orta kulak iltihabı gelişmesini önlerler. Tüp
sayesinde orta kulaktaki sıvı östaki borusu ve tüp yolu ile
boşalır.
Eğer ameliyatın ne olduğunu anlayabilecek yaşta ise, çocuğunuza
onu nelerin beklediğini anlatarak kendini ameliyata
hazırlamasına yardımcı olabilirsiniz.
Kulak tüpü ameliyatında :
Çocuğunuz ameliyat sırasında bir anestezi uzmanı tarafından
izlenir. Çocuğunuza bir maske yolu ile genel anestezi verilik ve
yaklaşık 20 dakika süreyle uyutulur.
Doktorunuz, kulak zarına kulak yolu içinden ulaşır. Kulak tüpü
takılması için deride bir kesi yapılmaz.
Kulak zarında yaklaşık 2-3 mm uzunluğunda küçük bir kesi
yapılarak orta kulaktaki sıvı buradan çekilir.
Kulak zarında açılan deliğe 2-3 mm çaplı küçük bir plastik tüp
yerleştirilir.
Genellikle hastanede toplam kalış süresi, aynı anda geniz eti
ameliyatı veya bademcik ameliyatı yapılmamışsa birkaç saatten
uzun değildir.
KULAK TÜPÜ AMELİYATINDAN SONRA ÇOCUĞUMA ÖZEL BİR BAKIM
GEREKECEK Mİ?
Kulak tüpleri, orta kulağa hava gitmesini sağlayarak genellikle
tekrarlayan orta kulak iltihaplarını önlerler. Bununla birlikte,
kulak tüpü takıldıktan sonra kulak yolundan orta kulağa su
girmesi ihtimali ortaya çıkar. Bu durumda, sudaki bakteri ve
virüs cinsi mikropların orta kulakta iltihaba neden olması
mümkündür. Bu nedenle, kulak tüpü takıldıktan sonra suyla
ilişkili bazı faaliyetlerde (yüzme, banyo, duş, vs.) çocuğunuzun
kulak yolunu korumanız, gerekirse tıkaç kullanmanız uygun olur.
Doktorunuz kulak tıkacını nasıl hazırlayacağınızı veya ne tür
bir tıkaç temin etmeniz gerektiğini açıklar.
Kulak tüpü varlığında kulak iltihabı oluşma riski azalır ancak
devam eder. Kulak iltihabı anne-bablar veya
bakıcılar-öğretmenler tarafından kolaylıkla teşhis edilirler
çünkü kulaktan ağrısız akıntı olur. Bu durumda kulak iltihabının
tedavisine antibiyotikli kulak damlası ile başlanır. 3-4 gün
içinde tedaviye cevap vermezse ağızdan antibiyotikler verilir.
Çok nadiren akıntı ilaç tedavisine cevap vermediğinde tüpün
yenisi ile değiştirilmesi gerekebilir.
Kulak tüpü, kulak zarında genellikle 12-18 ay süreyle kalır;
daha sonra kendiliğinden kulak yoluna düşer ve kulak zarında
tüpün takıldığı delik kendiliğinden kapanır. Bu süreden daha
önce tüpler düşebilir veya tıkanabilirler. Düşen tüp, kulak
kanalından dışarı çıkmayabilir; bu nedenle tüpün kulak zarından
düşüp düşmediğini göremeyebilirsiniz. Tüpün kontrolünü belli
aralıklarla doktorunuz yapacaktır. Eğer tüp kendiliğinden
düşmezse, doktorunuz 18 ay ile 3 yıl arasındaki bir sürede tüpün
alınması gerektiğini bildirir. Kulak tüpleri, orta kulak
iltihaplarının önlenmesinde oldukça etkili olmakla birlikte, tek
bir uygulama kesin tedavi için yeterli olmayabilir. Tüpler ancak
yerinde kaldıkları süre içinde yarar sağlar; tüp düştükten sonra
iltihabın tekrarlaması halinde tüpün yeniden takılması
gerekebilir. Östaki borusunun fonksiyonlarında düzelme yaşla
beraber ortaya çıkar ve çocuğunuz sürekli tüp ile yaşamak
zorunda kalmaz.
kaynak:www.ntvmsnbc.com
