Depresyon sadece yetişkinlerde
görülmez. Çocuklar ve ergenler de
depresyona girebilir.
Çocukların yaklaşık % 5'inin, ergenlerin ise % 5-10'unun
depresyona maruz kaldığı biliniyor.
Depresyon, depresyon duygularının kalıcılık gösterdiği ve
çocuğun ya da ergenin çeşitli işlevleri yerine getirme
yeteneğini engelleyen bir hastalık olarak tanımlanır.
Çocukların yaklaşık % 5'inin, ergenlerin ise % 5-10'unun
depresyona maruz kaldığı biliniyor. Stres altında bulunan
çocuklar, kayıp yaşayan çocuklar veya dikkat, öğrenme, davranış
veya anksiyete bozukluğu olan çocukların depresyona yakalanma
riski daha fazla. Ailesel yatkınlıkta çocukta depresyon
gelişmesinde çok etkili...
BELİRTİLER
Depresyondaki çocuk ve ergenlerin belirtileri depresyon geçiren
yetişkinlerden daha farklı olabiliyor. Çocuğunuzda aşağıdaki
depresyon belirtilerinden biri veya daha fazlası uzun bir
süredir mevcutsa, uzman yardımı almanız tavsiye edilir.
-Sık sık üzüntülü olma ve ağlama,
-Umutsuzluk;
-Olağan aktivitelere ilginin azalması veya daha önce severek
yaptığı aktivitelerden zevk alamama;
-Sürekli bir can sıkılması, enerji eksikliği;
-Sosyal soyutlanma, iletişim eksikliği;
-Öz saygı eksikliği ve suçluluk duygusu;
-Reddedilme veya başarısızlık konusunda aşırı hassasiyet;
-Alınganlık, öfke veya düşmanlık davranışlarında artma;
-İlişkiler sorunlar yaşama;
-Sık sık baş ağrısı, karın ağrısı gibi fiziksel şikayetler;
-Okul devamı veya okul başarısında düşüklük;
-Konsantrasyon eksikliği;
Y-eme ve/veya uyuma alışkanlıklarında büyük değişiklik;
-Evden kaçmakla ilgili sözler veya teşebbüsler;
-İntihar veya kendine zarar verici davranış düşünceleri veya
ifadeleri.
Arkadaşlarıyla oynamayı seven bir çocuk artık yalnız vakit
geçirmeye ve hiçbir şeyle ilgilenmemeye başlayabilir. Eskiden
kendisine eğlendiren şeyler depresyon geçiren çocuk için artık
hiç veya pek az eğlendirici bir hal almış olabilir. Kendilerinin
sevilmediği, kötü çocuk olduğu şeklindeki söylemlerde
bulunabilirler, olaylardan sıklıkla kendilerini suçlarlar.
Benlik saygısında düşme nedeni ile kendilerine güvensiz ve
çekingen olabilirler. Depresyondaki çocuk veya ergenler ölmek
isteyebilir veya intihardan bahsedebilir. Depresyondaki çocuk ve
ergenlerin intihar riski artar. Depresyondaki ergenler
kendilerini daha iyi hissetmek için sigara, alkol veya başka
uyuşturuculardan medet umabilirler.
Okul veya evde sorunlara neden olan çocuk ve ergenler depresyon
geçiriyor olabilir. Küçük çocuklar her zaman çok üzüntülü
görünmeyeceği için anne-babalar ve öğretmenler sorunlu
davranışların depresyon belirtisi olduğunu anlamayabilir. Aşırı
hareketlilik hırçınlık, sık ağlama küçük çocuklarda depresyonun
belirtisi olabilir. Direkt olarak sorulduğunda bazı çocuklar
mutsuz veya üzgün olduklarını ifade edebilirler. Küçük
çocuklarda ve ergenlik dönemindeki kız çocuklarında depresyonun
belirtisi sıklıkla karın ağrısı, baş ağrısı vucüt ağrısı gibi
bedensel yakınmalarla kendini gösterebilir. Okulla ilgili
kendine güvensizlik, arkadaş ilişkileri kurmada yetersizlik ve
anne-baba ile ilgili bağımsızlaşma sorunları olan çocuklarda
yine bedensel belirtiler sık görülür. Sabah okula giderken karın
ağrısı, baş ağrısı gibi belirtiler yoğunlaşabilir.
ERKEN TEŞHİS VE TEDAVİ ÖNEMLİ
Depresyon geçiren çocuklarda erken teşhis ve tedavi çok
önemlidir. Depresyon profesyonel yardım gerektiren gerçek bir
hastalıktır. Kapsamlı bir tedavi genellikle hem bireye, hem de
aileye terapi uygulanmasını içerir. Örneğin kognitif (bilişsel)
davranış terapisi ve kişisel psikoterapi özellikle çocuklarda
depresyon tedavisinde etkili kişisel terapi yöntemleri
olmaktadır.
Tedavi antidepresan ilaç kullanımını da gerektirebilir. Son
yıllarda çıkan yeni antidepresan ilaçlar küçük çocuklarda da
güvenle kullanılabilmekte, alışkanlık, bağımlılık özellikleri de
bulunmamaktadır. Yardım için çocuk ve ergenlerde depresyonu
teşhis ve tedavi edebilecek bir çocuk ve ergen ruh sağlığı
uzmanına başvurulması şarttır.
Dr. Ayten Erdoğan
