Beta Hemolitik Streptokokların
Neden Olduğu Bademcik İltihabı
A-Grubu Beta hemolitik streptokoklar, bakteri türü mikroplardır.
Özellikle kış aylarında kapalı ortamlarda birarada bulunan
insanlarda boğaz iltihaplanmalarına, yani farenjite neden
olurlar. Streptokoklar, solunum yollarından havayla çıkan
damlacıkların insandan insana geçmesiyle bulaşırlar. En sık 5-15
yaş arasındaki çocuklarda hastalık yaparlar.
Hastalığın belirti ve bulguları nelerdir ?
Boğaz ağrısı ve ateşi olan çocukların yaklaşık %10'unda A-Grubu
Beta hemolitik streptokok iltihabı vardır. Boğazın (farenks) ve
bademciklerin (tonsiller) iltihaplanması olan farenjit ve
tonsillit nedeniyle çocuğun yutkunması ve beslenmesi güçleşir,
kötü ağız kokusu olur. Streptokok farenjiti olan çocuğun ateşi
genellikle 38°C'den yüksektir; titremeler, vücutta ağrılar ve
iştahsızlık olur. Birlikte karın ağrısı, bulantı ve kusma gibi
karın belirtileri de bulunabilir. Bakıldığında bademcikler ve
boğazda kızarıklık, küçük dilde şişlik ve bademcikler üzerinde
beyaz lekelenmeler görülür. Alt çene kemiğinin köşesinde ve
boyunda lenf bezleri şişmiş olabilir.
Bazen streptokok iltihaplarında, mikropların salgıladığı
toksinler deride yaygın kızarık biş döküntüye neden olur. Bu
durumda hastalığın adı "kızıl"dır ve genellikle boğaz
iltihabının 2.gününden 6.gününe kadar sürer. Tedavi edilmeyen
veya yetersiz tedavi edilmiş streptokok iltihapları, nadiren
ateşli romatizma adı verilen ve kalp romatizması ile eklem
iltihaplarına neden olabilen bir hastalığa da yol açabilirler. A
Grubu Beta hemolitik streptokok iltihaplarının bir diğer nadir
komplikasyonu da, hastalığın başlangıcından 2-3 hafta sonra
ortaya çıkabilen böbrek iltihabıdır. Streptokoklar ayrıca
sinüzite, orta kulak iltihabına, zatürreye ve deri iltihaplarına
da neden olabilirler.
Beta bulaşıcı mıdır ve önlenebilir mi ?
Hastalık sırasında beta mikrobu bulaşıcıdır. Bazı çocuklar
streptokok mikrobunun taşıyıcısı olabilirler. Boğaz
kültürlerinde beta üremesine rağmen kendilerinde hiçbir hastalık
belirtisi bulunmayan okul çağındaki taşıyıcı çocukların oranı
%5-15'dir. Taşıyıcılığın tedavisi için doktorunuzla görüşmeniz
gerekir.
Streptokoklara bağlı boğaz iltihaplarını önlemenin kesin bir
yöntemi yoktur. En güvenli yol, evde boğaz iltihabı olan bir
kişi varsa, bu kişiyle çok yakın temasta bulunmamak ve genel
hijyen kurallarına dikkat etmektir.
Beta nasıl tedavi edilir ?
Çocuğunuzun boğazında A Grubu Beta hemolitik streptokok
iltihabından şüphelendiğinde, doktorunuz boğaz kültürü
yapılmasını isteyecektir. Eğer boğaz kültüründe üreme olursa bu
inceleme mikrobun türünü tayin edecek ve hangi antibiyotiklerin
tercih edilebileceğini bildirecektir. Çocuğunuzda A Grubu Beta
hemolitik streptokok iltihabı olduğu kesinleşirse, ağızdan ya da
enjeksiyon şeklinde verilebilen bir antibiyotik ile tedavi
edilmesi gerekecektir. Tedavi süresi 10 gündür.
Beta kaç günde iyileşir ?
A Grubu Beta hemolitik streptokok iltihaplarının inkubasyon
dönemi (bulaşma ile hastalık oluşma arasında geçen süre)
genellikle 7-10 gündür. Boğaz iltihaplarında ateş genellikle 5
gün içinde düşer, bunu takiben boğaz şikayetleri de azalır.
Antibiyotik tedavisi genellikle 10 günde tamamlanır. Eğer
belirtiler düzelmişse ve ateş yoksa, antibiyotik tedavisinin
başlanmasını takibeden 48. saatten sonra çocuğunuz okula
gidebilir. İlk 48 saatte bulaşıcılık devam eder ve okuldaki
başka çocukların da hastalanması için risk oluşturur. Şikayetler
kısa sürede kaybolsa bile, ilaçlar doktorunuz tarafından
önerilen süre ve dozda kullanılmaya devam edilmelidir.
Evde ne yapabilirim ?
Eğer çocuğunuz boğaz ağrısı nedeniyle yemekte güçlük çekiyorsa
yumuşak veya sıvı gıdaları tercih edin. Çocuğunuzun bol sıvı
almasını (su, meyve suları vb) ve istirihat etmesini sağlayın.
Oda havasının nemlendirilmesi, çocuğunuzun boğaz şikayetlerini
azaltacaktır. Eğer boyunda ağrılı lenf bezi şişlikleri varsa,
boyuna nemli ve ılık bir havlu koymak onu rahatlatabilir.
İlaçları doktorunuzun önerdiği süre ve dozda kullanmaya özen
gösterin. Bu, ateşli romatizma ve bademcikler etrafında abse
gelişmesi gibi komplikasyonların önlenmesi için mutlak
gereklidir.
Doktora ne zaman başvurmak gerekir ?
Çocuğunuzun boğazında streptokok iltihabının belirtileri varsa,
özellikle de evde veya okulda başka birisinin yakın zamanda
streptokok iltihabı geçirdiğini biliyorsanız doktorunuza
başvurun.
Eğer çocuğunuz streptokok iltihabı için tedavi altındayken şu
belirtilerden birini görürseniz yine doktorunuza başvurun:
ateşin düştükten birkaç gün sonra tekrar yükselmeye başlaması,
deri döküntüsü, kulak ağrısı, koyu veya kanlı burun akıntısı,
öksürük ve balgam çıkartma, göğüs ağrısı, solunum güçlüğü ve
aşırı halsizlik, havale geçirme, eklemlerde şişlik ve ağrılı
kızarıklık, bulantı ve kusma.
