Bebeğin diş çıkarması 6.ay ile 16.ay arasında süren ve ne
zaman başlayacağı belli
olmayan bir süreçtir. Bu sürecin
başlangıcı kalıtsal özelliklere de bağlıdır. Anne-babanın diş
çıkarma periyodu bebeğe yansır. Bununla beraber diş çıkarma
döneminde belirtiler bebekten bebeğe göre de değişiklik
gösterir. Bazı bebeklerde hiçbir belirti olmadan dişler
çıkarken bazılarında diş belirti verip günlerce gelişmeden
bekleyebilir. Diş çıkarma döneminde önemli olan bebeği
dikkatle takip etmek, rahatsızlığı varsa gidermeye çalışmak ve
mümkün olduğunca fazla sevgi, şefkat ve ilgi göstermektir.
Zira çoğu bebekte diş çıkarma döneminde diş etlerinde ağrı
olur ve bunu ona unutturmak için yoğun ilgi gerekebilir.
Diş
çıkarırken genelde karşılaşılan rahatsızlıklar şöyledir:
Ağrı
ve Huzursuzluk: Diş etlerinde dişlerin baskısı ile oluşan
ağrılar bebekte huzursuzluğa yol açabilir. Bu gibi durumlarda
küçük parmaklarla çok hafif masajlar ve hekim tavsiyesi ile
diş etlerini rahatlatıcı kremler kullanılması huzursuzluğu
biraz olsun azaltabilir.
Ağız
salgılarının artması: Diş çıkaran bebeklerde salya akıtma çok
yoğun şekilde görülebilir. Aslında bebekler onuncu haftadan
itibaren salya akıtırlar ancak diş çıkarma ile beraber bu çok
yoğunlaşabilir.
Yüzde kızarıklıklar: Yoğun salya akıtması sonucunda bebeğin
özellikle çene kısmı tahriş olur ve kızarıklıklar görülebilir.
Bu kızarıklıkları önlemek için salyasının gün boyunca yumuşak
mendil veya bezlerle silinmesi gerekir. Ayrıca yatağında
yatarken de çarşafı ıslatmaması için havlu kullanarak çarşafla
temastan kaynaklanabilecek tahrişler önlenebilir.
Öksürük: Aşırı ağız sıvısı salgılaması bebekte hafif öksürüğe
yol açabilir. Eğer nezle grip gibi bir takım hastalıklarla
ilgili belirtiler göstermiyorsa endişeye gerek yoktur.
Beslenememe: Bebek diş çıkartırken rahatlamak için her
şeyi
ağzına götürebilir ancak bu besleneceği anlamına gelmez. Çünkü
emmek ya da biberonla beslenmek acısını artırabileceğinden
bazı dirençler ile karşılaşmak normaldir. Özellikle katı
gıdalar ile beslenmeye başlayan bebekler, bu yiyeceklere
ilgilerini kaybedebilirler. Ancak bu kısa süreli bir dönemdir
ve bu dönemi sıvı gıdalarla atlatarak bebeği bu şekilde
beslemek bir çözüm yolu olacaktır.
İshal: Bu durum hekimlerin şüphe ile yaklaştığı bir durumdur.
Zira diş çıkarma ile ishal arasındaki ilişki kesin değildir.
Burada dikkat edilmesi gereken nokta , bebeğin diş çıkarmadan
dolayı yakalandığı ishali en fazla 2 dışkılama sonra kesilip
kesilmediğidir. Daha uzun süren durumlarda mutlaka önlemler
alınmalı ve doktora danışılmalıdır.
Ateş: Ateş, diş etlerindeki ağrı ve baskının artması ile
görülebilir. Bu durumda da yine ateş karşısında alınan
önlemlerin alınması ve 3 günü aşan durumlarda mutlaka doktora
danışılmasında fayda vardır.
Dişeti kanaması(Dişeti hematomu): Bazen diş gelirken çok hafif
kanama da yapabilir. Bu kanama, mavimsi bir leke olarak
görülebilir. Genellikle endişeye gerek kalmadan kendiliğinden
iyileşir.
Kulak ve yanaklarda rahatsızlık: Diş çıkaran bebeklerde
kulaklarını çekiştirme veya yanaklarını kaşıma gibi halleri
görülebilir. Özellikle azı dişleri çıkarken, dişetlerindeki
ağrı sinirler nedeni ile kulak ve yanağa etki edebilir. Bu
nedenle bebeğin bu rahatsızlıktan dolayı kulak veya
yanaklarına küçük parmaklarla hafif masaj yaparak onu
rahatlatmaya çalışmak iyi olacaktır.
Uykusuzluk: Bebekler yalnızca gündüz diş çıkarmadığından gece
uykusunda da azalma görülebilir.
Bebeğin Rahatsızlıklarını Hafifletmek İçin Neler Yapılabilir?
Bebek, diş çıkarmanın verdiği rahatsızlıklarla daha nazlı ve
yorgun olacaktır. Bu nedenle ona mümkün olduğunca şefkat,
sevgi ve ilgi göstermek gerekmektedir. Bu dönemde özellikle
dikkatini başka yönlere çekecek ortamlar yaratmak (oyun
oynatmaya çalışmak, vs gibi) acısını hafifletmeye yardımcı
olur. Ayrıca bebeğin dişlerini kaşıyabilmesi için uygun
materyaller verilmesi (lastik diş halkası, havuç, vs), ellerin
iyice yıkanarak parmağın emdirilmesi, soğuğa yakın su vermek
de rahatlatıcı olabilir. Bununla beraber soğuk kompreslerle de
dişetlerine kısa süreli ve hafif masajlar ağrıyı biraz
alabilir. Ayrıca jeller ve ağrı kesiciler de, doktor tavsiyesi
ile uygulanabilir.
Dişlerin Çıkış Sırası:
Bebeğin dişleri 6 aydan sonra herhangi bir günde çıkmaya
başlayabilir. Normal koşullarda 1 yılın sonunda bebeğin 8 dişi
olur. 2 yıl sonunda ise 16-18 diş olması normaldir. Dişlerin
geç çıkması veya eksik gelişmesi kalıtsal özelliklere bağlı
olabileceği gibi Raşitizm (D Vitamini eksikliği) nedeni ile de
olabilir. Bu nedenle takip çok önemlidir.
Bebeklerde Diş Bakımı:
Bebeklerin diş bakımı dişler görüldükten hemen sonra
başlamalıdır. Dişler görülür görülmez özellikle geceleri
ıslak, temiz bir mendille dişleri silmek ilk bakım için
uygundur. 1 yaşından sonra ise yumuşak kıllı bir diş fırçası
ile üzerine bezelye tanesi kadar diş macunu ile fırçalamaya
başlanabilir. Diş macunu kullanımı 2 yaşına dek ertelenebilir.
Kahvaltı sonrasında ve gece yatarken fırçalanması
önerilmektedir.
Diş
bakımına erken başlamak çok önemlidir. Süt dişleri çok
dirençsiz olduğundan kolayca zarar görebilir ve çürüyebilir.
Bu durum sonraki diş gelişimini de olumsuz etkiler. Bu nedenle
problem olsun olmasın 12.aydan sonra bebeği bir diş hekimine
götürmek ve diş bakımını düzenli yapmak büyük önem taşır.
