Adet kanamaları hala
başlamadıysa?
Adet kanamaları 9–16 yaşları arasında başlar. Spor yapan
kızların yanında, çok zayıf olan ve gelişmenin başladığı
dönemlerde kilo veren kızlarda da menarş gecikebilir.
On beş yaşına gelinmesine rağmen hala adet kanaması
başlamadıysa bir hekime başvurup kontrolden geçilmesi gerekir.
Hekim genital organları kontrol eder. Bazı kızlarda vajinanın
girişinde bulunan zarda normalde bulunması gereken ve adet
kanının dışarı akmasına olanak veren açıklık bulunmaz. Çok
nadir vakalarda ise vajina veya rahim gelişmemiş olabilir.
Adet Kanamaları Hangi Sıklıkla Olur?
Adet kanaması ayda bir olur. 25–30 gün arasında süren adet
siklusları normaldir. Adet kanaması 3–7 gün sürer. İlk
günlerde daha fazla olan kanama giderek azalır. Adet
kanamalarının başladığı dönemlerde bu kanamalar her ay aynı
şiddette olmayabilir. Bir ay daha fazla diğer ay çok daha az
olabilir.
Adet Kanamaları Düzensizse?
Adet kanamaları vücut ağırlığına, diyet yapılmasına, heyecan,
stres, egzersiz ve hastalıklardan etkilenerek
düzensizleşebilir. İlk yıllarda adet sikluslarının uzunluğu
değişir. İlk 1–2 yıl düzensiz adet görülmesi normaldir.
Menarştan sonra üreme organları ve hormonların uyum içinde
çalışmasının düzene girmesi zaman alır.
Adet Siklusları Çok Uzunsa?
Bazı kızlar yılda sadece 3–4 kez adet görür. Stres, ağır
eksersiz, ani kilo kaybı ve diyet nedeni ile adet siklusları
bu kadar uzun sürebilir. Bunun dışında hormonal dengesizlikler
de bu sürenin uzamasına yol açar. Polikistik over sendromu adı
verilen kilo fazlalığı, aşırı tüylenme ve adet
düzensizliklerinin görüldüğü durumda yılda sadece 3-4 kez adet
görülür.
Adet Siklusları Çok Kısaysa?
Stres, bazı tip egsersizler ve yaşam tarzınızdaki
değişiklikler nedeni ile adet siklusları 21 günden daha kısa
sürebilir. Bu durumda hekime başvurarak kontrolden geçmek
gerekir. Fazla kanama kansızlığa neden olur. Kansız olan
kişiler demir içeren besinlerden daha fazla yemeli veya demir
hapları kullanmalıdır. Adet kanamalarının kaç günde bir
olduğu, kanamanın kaç gün sürdüğünü, kanama miktarını ve kramp
gibi şikayetleri not etmeniz hekime başvurulduğunda size
yardımcı olur.
Bir Ay Adet Görmemek Önemli Midir?
Stres, hastalık, kilo kaybı gibi nedenlere bağlı olarak birkaç
ay adet görmeyebilirsiniz. Birkaç ay adet kanaması olmadığında
hekime başvurulması gerekir.
Adet Kanaması Sırasında Ne Gibi Ürünler Kullanılmalıdır?
Adet kanaması sırasında en sık kullanılan ürünler pedlerdir.
Bunlar iç çamaşırına yerleştirilen ve emiciliği fazla olan
ürünlerdir. Bunlar adet kanını emerek, pedin iç katlarına
alır. Bir diğer yöntem ise tampon kullanımıdır. Tampon
ülkemizde çok yaygın kullanılmayan bir üründür. Genç kızlar
için üretilmiş ve vajinanın girişindeki zara zarar vermeyen
tipleri de vardır. Cinsel hayatı aktif olan kişiler tamponu
daha rahat kullanır. Tampon kullanırken dikkat edilmesi
gereken önemli noktalar vardır. Tampon kullanılması Toksik Şok
Sendromu olarak adlandırılan önemli bir sağlık sorununa neden
olabilir. Tampon kullanan kişilerin tamponu mutlaka 4–6 saatte
bir değiştirmeleri gerekir.
Adet Kanaması Sırasında Denize Girilebilir mi?
Eskiden bu dönemde denize girilmemesi, spor yapılmaması ve
normalde yapılan birçok aktiviteden uzak durulması gerektiğine
inanılırdı. Gerekli korunma sağlandığında yüzme ve diğer
sporlar yapılabilir. Ağrı ve krampları olan genç kızlar bu
aktivitelerden kaçınmalıdır.
Premenstrual Sendrom (PMS) Nedir?
Premenstrual sendrom (PMS) birçok genç kızın karşılaştığı bir
durumdur. Premenstrual Sendroma bağlı yakınmalar adet
kanamasından 1–2 hafta önce başlar. Duygusal değişiklikler,
göğüslerde ağrı ve hassasiyet, vücutta şişlik, sivilcelerin
çıkması ve yorgunluk en sık görülen yakınmalardır. Bu
yakınmalar adet kanamasının başlaması ile geçer. PMS
yumurtlama döneminden sonra görülür. Östrojen ve progesteron
hormonları beraberce bu bulgulara neden olabilir. Şeker,
kafein, tuz gibi belli başlı yiyeceklerin tüketimini azaltmak
ve yeteri kadar dinlenmek önemlidir.
Adet Kanaması Sırasında Kramplara Ne Yol Açar?
Genç kızların bir kısmı adet kanaması başlamadan önce ve
kanama sırasında karın ve kasık bölgesinde şiddetli ağrılardan
yakınır. Bu kramplar genellikle hafif olmasına rağmen bazen
genç kızların günlük yaşantısını devam ettirmesini
engelleyebilecek kadar şiddetli olabilir. Genç kızların
yarısından çoğu kramplardan yakınırken, her 7 genç kızdan
birinde ağrılar çok şiddetlidir.
Adet kanaması ile rahmin iç tabakası dökülmeye başlar ve
prostoglandin adı verilen maddeler salınır. Bunlar rahimdeki
düz kasların kasılmasına neden olur. Rahimdeki düz kasların
kasılması sırasında şiddetli kramplar hissedilebilir.
Prostoglandin düzeyleri bazen çok yükselir bu durum ağrının
çok fazla olmasına neden olur. Rahim ile rahim ağzı arasındaki
kanalın dar olduğu genç kızlarda bu kramplar daha şiddetli
olur. Ayrıca stres de bu krampların şiddetini arttırabilir.
Adet Kanaması Sırasındaki Kramplara Başka Yakınmalar da Eşlik
Eder mi?
Bu kramplara baş ağrısı, bulantı, kusma, sık idrara çıkmak ve
barsak hareketlerindeki değişikliklere bağlı ishal veya
kabızlık eşlik edebilir.
Kramplar Nasıl Tedavi Edilir?
Yeteri kadar dinlenme, uyku ve düzenli egzersiz yapılması
krampların şiddetini azaltır. Karın bölgesine sıcak havlu
yerleştirilmesi de ağrıyı azaltabilir. Karın bölgesine sıcak
su torbası uygulanabilir, fakat su çok sıcak olmamalıdır.
Prostaglandin üretimini azaltan ağrı kesiciler kullanılabilir.
Ağrı kesicileri kullanmaya kramplar şiddetlenmeden başlamak
gerekir. Ağrı kesicileri kullanmaya tahmini adet kanamasından
bir gün önce başlanması ve ilaca kanama başladıktan sonra 1-2
gün daha devam edilmesi önerilir.
Ağrı kesiciler adet kanamasının artmasına neden olur mu?
Aspirin dışındaki ağrı kesiciler kanamanın artmasına neden
olmaz. Ağrı kesicileri kullanmadan önce hekime danışılması ve
ilacın yan etkilerinin öğrenilmesi gerekir. Başkalarında
herhangi bir probleme neden olmayan bir ilaç size zararlı
olabilir.
Adet döneminde sigara içmek zararlı mıdır?
Sigara içmek sağlığınızı olumsuz etkiler. Yapılan bilimsel
çalışmalarda sigaranın üreme sağlığını da olumsuz etkilediği
gösterilmiştir. Sigaranın içerdiği nikotin kan damarlarının
büzüşmesine ve organların oksijen ihtiyacının
karşılanamamasına yol açar. Sigara adet düzenini bozar ve
ileride çocuk sahibi olmayı zorlaştırabilir.
Adet kanaması sırasında pıhtıların gelmesi normal midir?
Kanamanın fazla ve krampların olduğu ilk günlerde pıhtıların
gelmesi normaldir. Vücudunuzda pıhtılaşmayı önleyen faktörler
üretilir. Kanamanın çok yoğun olduğu günlerde üretilen bu
faktörler yetersiz kalabilir ve pıhtılaşma olur. Fakat her
zamankinden büyük pıhtılar geliyorsa hekime başvurulması
gerekir.
Adet kanamaları arasındaki dönemde de kanama olur mu?
Adet kanmaları arasındaki dönemde lekelenme şeklinde kanamalar
olabilir. Bunun en sık görülen nedeni yumurtlama döneminde
(yumurta çatladığında) görülen kanamadır. Bu durum
endişelenmeyi gerektirmez. Üreme organlarındaki enfeksiyonlar
ve tümörler de kanamalara ve lekelenmelere yol açar.
kaynak:www.yeditepehastanesi.com.tr
