1) Fiziksel Gelişim ve Hareket
Gelişimi:
- Çocuk bu dönemde dışkılama ve işeme kasları üzerinde egemenlik
kurar.
- Çocuk ayağının tümünü kullanarak sağlam adımlarla güvenlik
içinde koşar, kolaylıkla durup yine koşmaya başlayabilir ve
engellerden sakınır.
- Dengesini yitirmeden çömelebilir ve ellerini kullanmadan
yeniden ayağa kalkabilir.
- Parmaklığa veya duvara tutunarak merdivenleri çıkabilir ve
inebilir. Ancak adım atarken ayak değiştirerek değil, dengeyi
sağlamak için her basamakta iki ayağını bir araya getirerek inip
çıkabilir.
- Üç tekerlekli bisiklete oturur, ama pedalları kullanamaz.
Bisikleti, ayaklarıyla yeri iterek ileri yürütür.
- Kalemi genellikle daha sık kullandığı eliyle, başparmağı ile
iki parmağını kullanarak ucuna epeyce yakın bir yerden tutar.
- Kendiliğinden, hem dairesel hem de ileri geri karalamalar
yapar ve küçüklü büyüklü noktalar çizer.
2) Zihinsel ve Bilişsel Gelişim:
- 9. aydan itibaren, nesnelerin sürekli olduğunu ve önünden
kaldırılsa bile var olmaya devam ettiklerini anlayan çocuk, 2.
yaşla birlikte bu nesneyi bir süreçle temsil etmeye, yani
sembolize etmeye başlar. Bu da kavrama ve dil gelişiminin
başlangıcını oluşturur.
- Çocuklar büyüdükçe, yaşlarına özgü belirli bir takım düşünce
biçimleri sergilerler.Örneğin sandalyeye çarpınca sandalyeden
özür dilemesi gibi. Buna animizm (cansız nesnelere yaşamsal
öğeler yükleme eğilimi) adı verilir.
- İşlem öncesi evredeki bu çocuklar, dış dünyayı, kendi
"ben-merkezli" bakış açılarından algılarlar, başka birinin
açısından göremezler.
3) Sosyal ve Duygusal Gelişim:
- Yaşamanın 2. yılındaki hızlı gelişim, çocuğu birçok açıdan
bağımsız hale getirir. Heyecanlarını göstermeye, kendisini özerk
bir varlık olarak tanımaya başlar. Kendisini kanıtlamaya
çalışır.
- 2 yaş çocuğu yetişkinlerle birlikte basit faaliyetlerde
bulunabilir. Böylece edilgen bir eleman olmaktan kurtulup, aile
faaliyetlerine katılan ve sosyal ilişkiler kuran etkin bir üyeye
dönüşür.
- 2 yaş çocuğunun tüm beceri, yetenek ve eğilimlerini güçlü olma
ve bağımsızlık duyguları büyük ölçüde etkiler.
- Bir takım davranış türlerinin belirli ortamlarda uygulanması
gereğini öğrenmeye başlarlar.
- Çocuğun kakasını ve çişini tutabilmesi ve uygun bir yere
yapması çocuğun yakın çevresinden büyük ilgi görür ve
ödüllendirilir. Böylece çocuk toplumun, iyi, kötü, doğru, yanlış
ve ayıp gibi yargılarıyla karşılaşır.
- Çocuğun dışkılama ve işeme üzerinde denetim sahibi olması,
seçim yapabilme duygusunun gelişmesine yol açar. Özerklik
duygusu gelişmezse başkaları tarafından denetlenme, kararsızlık,
kuşku ve utanç duygularının temelleri atılır.
- Tuvalet eğitiminde çocuğun davranışı ailenin tavır ve
tutumları sonucu gelişir veya gelişmez. Tuvalet eğitimi
konusunda çocuğu zorlamamak gerekir. Bu çocukta korku, endişe ve
utanç uyandırır.
- Aşırı duygulanma, yorgunluk ya da korku durumlarında
anneye/babaya sıkıca sarılır.
- Engellendiğinde karşı çıkar ve söz dinlemez.
- Sahip olduğu şeyleri kararlılıkla korur.
- Oyuncaklarını ya da yetişkinin ilgisini paylaşma anlayışı
henüz gelişmemiştir.
- İsteklerini erteleme veya duruma göre değiştirme anlayışı
yeterince gelişmemiştir.
- 2 yaşına kadar yalnız oynanan oyun, bu yaştan sonra arkadaş
ilişkilerinin başlamasıyla taklit, birbirini seyretme ve
birbirinin oyuncağını alma şekline dönüşür. Oyunlar işbirliğine
dayanmayan paralel oyunlardır.
- Çocuk bu dönemde benmerkezcidir. Herkesin kendisi gibi
düşündüğünü ya da hissettiğini sanır. Empati geliştiremez.
- 2 buçuk yaş itibariyle çocukta olumsuz, kararsız ve isyankâr
bir tutum oluşur. Bu evrenin ebeveynlerin tutumu nedeniyle
sağlıklı bir şekilde atlatılamaması durumunda çocukta ileriki
yıllarda saplantı, aşırı gerginlik ve inatçılık huyları
yerleşir.
4) Duyusal ve Algısal Gelişim:
- Resimli kitaplardan çok hoşlanır; en çok beğendiği resimlerde
ince ayrıntılara dikkat eder.
- Fotoğraf bir kez gösterildikten sonra, tanıdığı yetişkinleri
fotoğrafta ayırt edebilir ancak genelde kendisini tanıyamaz.
- Ancak 2 buçuk yaşından itibaren fotoğraflarda kendisini
tanıyabilir.
- Kendisiyle konuşulduğunda ilgiyle dinler.
5) Dil gelişimi:
- 2 yaş çocuğunun konuşması yabancılarca bile kolay
anlaşılabilir ancak hala pek çok çocuksu öğe içerir.
- Sözcük dağarcığı hızla gelişmektedir
- İki sözcüklü cümleler kurabilir.
- Sık sık "Kim?" ve "Niçin?" sorularını sorar.
- En zor kavrayabildiği sözcükler kendi ile ilgili zamirlerin
yerinde kullanılmasıdır.
- Yoğun duygulanıma yol açan durumlarda kekeleme oldukça yaygın
ama geçicidir.
- Tuvalet gereksinmesini uygun zaman ve yerde dile getirip
önceden haber verebilir.
- 2 buçuk yaşından itibaren kelime dağarcığı 200 ya da daha
fazla sözcüğe ulaşır. Beni, bana, ben ve sen zamirlerini doğru
olarak kullanabilir.
KAYNAKÇA:
1) YAVUZER, Haluk. (2000). Bedensel, Zihinsel ve Sosyal
Gelişimiyle Çocuğunuzun İlk 6 Yılı. İstanbul: Remzi Kitabevi,
12. Baskı
2) OKTAY, Ayla. (1999). Yaşamın Sihirli Yılları: Okul Öncesi
Dönem. İstanbul: Epsilon Yayıncılık, 1. Baskı
3) SASAOĞLU, K. Filiz. (1998). Anne ve Çocuk Sağlığı. İstanbul:
Esin Yayınevi, 2. Baskı
4) ÖZER, Dilara Sevimay- ÖZER, Kâmil. (1998). Çocuklarda Motor
Gelişim.
